سازوکار های کاربرد عنصر حرکت در سوره نمل براساس نظریه «لئونارد تالمی»

زبان شناسی شناختی به عنوان یکی از مکاتب پیشرو در زبان شناسی نوین، بر توصیف و تبیین ساختار و نقش زبان تاکید می ورزد. «لئونارد تالمی»، از نظریه پردازان این حوزه، در نظریه «واژگان شدگی» خود به بررسی ارتباط نظام مند میان عناصر معنایی ویژه و تک واژه های خاص می پردازد. او معتقد است برای تعیین الگوی واژگان شدگی در زبان ها، می توان عناصر معنایی همانند «حرکت» را مستقل از صورت های روساختی در نظر گرفت. شالوده اصلی نظریه تالمی بر مفهوم «رویداد حرکت واقعی» و مولفه های معنایی آن استوار است. در این میان، سوره مبارکه نمل به دلیل روایت داستان های گوناگون و سرشار از پویایی (همچون داستان حضرت سلیمان و ملکه سبا و مورچگان)، بستری مناسب برای تحلیل براساس نظریه تالمی فراهم می آورد. ازاین رو، نوشتار حاضر می تواند به کشف ابعاد جدیدی از ساختار روایی، پویایی زمانی و چگونگی سازمان دهی رویدادها در این سوره دست یابد. جستار حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی و براساس مولفه های حرکت در نظریه تالمی، رویدادهای حرکتی را در سوره نمل بررسی می کند. حاصل آنکه، طرح واره های حرکتی در این سوره از تنوع بالایی برخوردارند، به گونه ای که داستان حضرت موسی(ع) نمادی از «حرکت ایستا و وضعی» است. در مقابل، داستان حضرت سلیمان(ع) و هدهد مصداق بارزی از «حرکت انتقالی» بوده و درنهایت، تعاملات میان حضرت سلیمان(ع) و سایر موجودات، به ویژه در داستان مورچگان، به خوبی نمایش دهنده «حرکت چندجهتی» است.

کلیدواژه ها:

قرآن ، پیکر و پایه ، حرکت ، سوره نمل ، تالمی