تحلیل معناشناختی مفهوم «ضرب» در روایات ضرب کودکان برای نماز: نقدی بر دو قرائت التزام و جعل شرعی

اختلاف دیدگاه ها درباره معنای «ضرب» در روایات مربوط به ضرب کودکان برای نماز، ازجمله چالش های مهم در تحلیل فقهی و تربیتی این روایات است. پیشینه پژوهش موجود عمدتا بر دو قرائت استوار بوده است: برداشت «تنبیه بدنی» و تفسیر «التزام». بااین حال، تاکنون هیچ پژوهشی به بررسی جامع همه معانی محتمل ماده «ضرب» نپرداخته و به ویژه احتمال «جعل شرعی» را به عنوان تفسیر سوم مطرح نکرده است.این نوشتار با روش توصیفی تحلیلی و براساس بررسی لغوی، تطبیق استعمالات قرآنی و تحلیل سیاقی پنج روایت اصلی، سه قرائت «تنبیه بدنی»، «التزام» و «جعل شرعی» را تحلیل و مقایسه می کند.یافته ها نشان می دهد که قرائت «جعل شرعی» باوجود ابتکار معنایی، در سطح لغوی و نحوی با اشکالات جدی روبه روست و با سیاق روایات نیز سازگار نیست. همچنین قرائت «التزام» به دلیل فقدان پشتوانه لغوی و تعارض با ساختار نحوی روایات، از استحکام کافی برخوردار نیست. در مقابل، قرائت «تنبیه بدنی» باتوجه به معنای لغوی ماده «ضرب»، قراین متنی در روایات مربوط به کودکان و کاربرد مشابه آن در سایر روایات تربیتی، با شواهد موجود انطباق بیشتری دارد.براین اساس، تفسیر «ضرب» در روایات نماز کودکان در چهارچوب مفهوم «تنبیه» تبیین شدنی است و این نتیجه می تواند مبنایی برای سامان دهی دیدگاه های تربیتی و رفع اختلاف نظرهای موجود در تحلیل این روایات باشد.

کلیدواژه ها:

نماز کودکان ، روایات ضرب ، تنبیه بدنی ، التزام ، جعل شرعی