کاربست اجتهاد در علم رجال با دو رویکرد تقلیدی و اجتهادی

علم رجال به عنوان یکی از شاخه های علوم اسلامی عهده دار شناسایی هویت و احوال راویان احادیث است. این علم در اعتبارسنجی اخبار آحاد جایگاهی ویژه دارد و می توان آن را از مقدمات اساسی دستیابی به ملکه اجتهاد دانست. هدف این نوشتار، امکان سنجی اعمال اجتهاد در علم رجال است و در آن، گستره کاربست اجتهاد با دو رویکرد تقلیدی و اجتهادی مقایسه می شود.این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی سامان یافته و در نهایت به این نتیجه دست یافته است که در هر دو رویکرد، اجتهاد امری اجتناب ناپذیر است؛ با این تفاوت که در رویکرد تقلیدی، اجتهاد به تلاش هایی محدود می شود که در راستای کشف نظر رجالیان پیشین درباره راویان صورت می گیرد، اما در رویکرد اجتهادی، قلمرو اجتهاد گسترده تر است و فرایند جرح وتعدیل راویان بدون تقلید از آرای رجالیان پیشین و با بهره گیری از تمامی قراین و شواهد بررسی می شود. درهرصورت، حضور عنصر اجتهاد در علم رجال ضرورتی انکارناپذیر است.

کلیدواژه ها:

علم رجال ، اجتهاد ، رویکرد اجتهادی ، رویکرد تقلیدی