اثربخشی مداخله کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی (MBSR)بر عملکرد مهارت های حرکتی و اضطراب عملکرد در آموزش تربیت بدنی دانش آموزان

هدف: اضطراب عملکرد از عوامل موثر بر افت اجرای مهارت های حرکتی در کلاس های تربیت بدنی است. پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله آموزشی مبتنی بر ذهن آگاهی با اقتباس از مولفه های کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی بر اضطراب عملکرد و عملکرد مهارت های حرکتی دانش آموزان دوره متوسطه اول انجام شد.روش ها: این پژوهش نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون- پس آزمون و گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل دانش آموزان پسر پایه های هفتم و هشتم شهر اردبیل در سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۳ بود. دو مدرسه به صورت در دسترس انتخاب شد و ۸۰ دانش آموز واجد شرایط پس از غربالگری، به طور تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه ۴۰ نفر) گمارده شدند. گروه آزمایش ۸ جلسه ۴۵ دقیقه ای مداخله دریافت کرد و گروه کنترل برنامه عادی مدرسه را ادامه داد. ابزارها شامل پرسش نامه اضطراب حالت رقابتی و آزمون عملکرد مهارت های حرکتی بود. پایایی ابزارها به ترتیب با آلفای کرونباخ ۸۴/۰ و ضریب همبستگی درون طبقه ای ۸۷/۰ تایید شد. داده ها با آزمون t وابسته، t مستقل و تحلیل کوواریانس در نرم افزار SPSS تحلیل شدند و رضایت آگاهانه و محرمانگی اطلاعات رعایت شد.یافته ها: در گروه آزمایش، اضطراب عملکرد از ۸۵/۲۴± ۱۲/۳ به۱۰/۱۸±۷۶/۲ کاهش یافت و عملکرد مهارت های حرکتی از۲۰/۱۴±۴۵/۲ به ۷۵/۱۸±۱۰/۲ افزایش یافت (۰۱/۰< P). در گروه کنترل، تغییرات معنادار نبود. تحلیل کوواریانس نشان داد اثر مداخله بر اضطراب عملکرد (۸۷/۱۴= F ، ۲۸/۰=η²) و عملکرد مهارت های حرکتی(۱۲/۱۷= F ، ۳۱/۰=η²) معنادار است (۰۱/۰< P).نتیجه گیری: این مداخله می تواند در کلاس تربیت بدنی به کاهش اضطراب عملکرد و بهبود مهارت های حرکتی کمک کند؛ بااین حال، تعمیم نتایج با توجه به محدود بودن نمونه باید با احتیاط انجام شود.

کلیدواژه ها:

اضطراب عملکرد ، استرس مبتنی بر ذهن آگاهی ، تربیت بدنی ، کاهش مهارت های حرکتی