شناسایی الزامات طراحی کارافزار مشارکتی تفکیک از مبدا زباله های شهری با رویکرد طراحی کاربرمحور

مدیریت زباله های شهری یکی از دغدغه های مهم مدیریت شهری است و تفکیک از مبدا زباله ها توسط شهروندان، از مهم ­ترین راهکارهای مدیریت زباله ها در سال­ های اخیر تلقی می شود و کاربرد سامانه ها و کارافزارها در این زمینه به منظور زمینه سازی و همچنین ترغیب کاربران به انجام این امر رو به افزایش است. اما کارافزار تفکیک از مبدا زباله های شهری باید دارای چه مشخصاتی باشد تا بتواند منجر به آگاهی شهروندان و زمینه سازی مشارکت آن­ ها شده و کاربردپذیری مناسبی داشته باشد؟ هدف پژوهش حاضر، شناسایی الزامات طراحی سطح رابط کاربری کارافزار مشارکتی به منظور تفکیک از مبدا زباله ها با رویکرد طراحی کاربرمحور است و به منظور مطالعه دقیق کاربران و سهولت دسترسی، جامعه آماری، شهروندان ساروی انتخاب شده اند. در این پژوهش کاربردی، جمع­ آوری اطلاعات به شیوه اسنادی و میدانی انجام پذیرفته و شیوه اجرا، مبتنی بر فرایند طراحی کاربرمحور است. پس از برنامه ریزی فرایند و بررسی دقیق شرایط و زمینه استفاده از کارافزار، با استفاده از ابزارهای مصاحبه و پرسشنامه، نیازمندی های کاربران شناسایی شده و در قالب دستورالعمل های کاربردی طراحی رابط کاربری کارافزار تدوین گردید. سپس با استفاده از سایر ابزارهای فرایند طراحی کاربرمحور، سطح رابط کاربری طراحی و نمونه سازی شده و کاربردپذیری آن توسط نمایندگان کاربرنماها مورد بررسی قرار گرفت و در نتیجه مشکلات کارافزار در این آزمون شناسایی و اصلاح گردید. با طراحی افردنس های چند سطحی، امکان استفاده مطلوب از این کارافزار برای کاربران عادی و همچنین کم توان فراهم شده ­است. نتایج پژوهش نشان می دهد که رعایت اصول طراحی کاربرمحور در طراحی کارافزار تفکیک از مبدا زباله های شهری، نقش موثری در افزایش آگاهی شهروندان و زمینه سازی مشارکت آن ­ها در این امر داشته و منجر به بهبود کاربردپذیری کارافزار خواهد شد. این پژوهش می تواند نمونه ای موفق از کاربرد فرایند طراحی کاربرمحور در طراحی کارافزارهای موثر بر حوزه محیط ­زیست و خدمات شهری و همچنین ارتقاء دانش و فرهنگ اجتماعی محسوب گردد.

کلیدواژه ها:

مدیریت زباله های شهری ، تفکیک از مبدا زباله ، طراحی کاربرمحور ، طراحی کارافزار