تاثیر فعالیت های فرهنگی سکینه بنت الحسین(ع) بر ماندگاری واقعه کربلا

سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 27

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_PTE-18-68_004

تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405

چکیده مقاله:

واقعه کربلا نه تنها یک رخداد سیاسی - اجتماعی، بلکه نقطه عطفی در تاریخ فرهنگی و حافظه جمعی مسلمانان به شمار می آید. ماندگاری این واقعه بیش از آنکه مرهون ثبت های رسمی تاریخی باشد، حاصل کنش های فرهنگی و نمادینی است که پس از واقعه کربلا شکل گرفت. در این میان، نقش بازماندگان خاندان امام حسین(ع) به ویژه زنان در انتقال و تثبیت واقعه عاشورا اهمیت ویژه ای دارد. سکینه بنت الحسین(ع) یکی از حاضران در واقعه کربلا بود که نه فقط به عنوان شاهد عینی این واقعه، بلکه به عنوان شخصیتی فرهنگی و معنوی در حافظه جمعی شیعه نقش آفرینی کرده است. او با درک موقعیت سیاسی و اجتماعی زمان خود، به فعالیت های فرهنگی می پرداخت. در این پژوهش، با رویکردی توصیفی- تحلیلی تاثیر فعالیت های فرهنگی حضرت سکینه، به ویژه در حوزه شعر و موسیقی نزدیک به مداحی، بر تثبیت و انتقال واقعه کربلا در حافظه تاریخی مسلمانان بررسی شد. یافته های پژوهش نشان می دهد که اگرچه داده های تاریخی مستقیم درباره کنشگری فرهنگی سکینه  محدود است، اما بازنمایی فعالیت های فرهنگی او - به ویژه نقش منزلش به عنوان کانون برگزاری نوحه خوانی و داوری شعر- حاکی از نقش موثر او در پاسداشت و ماندگاری فرهنگی واقعه عاشوراست.

نویسندگان

Mohtaram Vakili Sahar

Faculty Member, Encyclopedia Islamica Foundation, Tehran, Iran

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • Abū al-Faraǰ al-Īṣfahānī, ʿAlī b. Ḥosayn (۱۹۹۴), al-Aġānī, Beirut: Dār ...
  • Amīn, Moḥsen (۱۹۸۲), Aʿyān ul-Šīʿa, Beirut-Lebanon: Dār al-Taʿāruf līl-Maṭbūʿāt. [In ...
  • Balāḏurī, Aḥmad b. Yaḥyā (۱۹۵۹), Ansāb ul-Ašrāf, ed. Mohammad Hamidullah, ...
  • ابن خلکان، شمس الدین احمدبن محمد (۱۳۶۴)، وفیات الاعیان و ...
  • ابن سعد، محمد (۱۴۱۰/۱۹۹۰)، الطبقات الکبری، تحقیق محمد عبدالقادر عطا، ...
  • ابن شهرآشوب، محمدبن علی (۱۳۷۹)، مناقب آل ابی طالب، تحقیق ...
  • ابن عبدربه، احمدبن محمد (۱۴۰۹/۱۹۸۹)، عقد الفرید، ج۵، بیروت: دار ...
  • ابن عساکر، علی بن حسن بن هبه الله [بی تا]، ...
  • .......................................... (۱۴۲۴)، اعلام النساء، بیروت: دار الفکر ...
  • ابن قتیبه دینوری، عبدالله بن مسلم (۱۴۱۸/۱۹۹۸)، عیون الاخبار، تصحیح ...
  • ابن منظور، محمدبن مکرم (۱۴۱۴)، لسان العرب، ج۳، بیروت: دار ...
  • ابن ندیم، محمدبن اسحاق [بی تا]، الفهرست، تهران: [بی جا] ...
  • ابوحیان توحیدی، علی بن محمد (۱۴۱۹/۱۹۹۹)، البصائر و الذخائر، تصحیح ...
  • ابوالفرج اصفهانی، علی بن حسین (۱۴۱۵/۱۹۹۴) ، الاغانی، ج۱، ۱۶، ...
  • ..................................... (۱۴۱۹)، مقاتل الطالبیین، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات ...
  • امین، محسن (۱۴۰۳)، اعیان الشیعه، ج۳، بیروت: دارالتعارف للمطبوعات ...
  • ایرانی، اکبر (بهار و تابستان ۱۳۸۶)، «موسیقی و شعر سیاسی ...
  • بنت الشاطی، عایشه عبدالرحمن (۱۳۹۹)، سکینه بنت الحسین، بیروت: دار ...
  • بیهقی، ابراهیم بن محمد (۱۴۲۰/۱۹۹۹)، المحاسن و المساوی، تصحیح عدنان ...
  • خلیفه بن خیاط، ابوعمرو (۱۴۱۵/۱۹۹۵)، تاریخ خلیفه بن خیاط، تحقیق ...
  • زبیری، مصعب [بی تا]، کتاب نسب قریش، [بی جا]: دار ...
  • زجاجی، عبدالرحمن بن اسحاق (۱۴۰۷/۱۹۸۷)، امالی الزجاجی ، تصحیح عبدالسلام ...
  • زرکلی، خیرالدین (۱۹۸۹)، الاعلام، ج۴، ۸، بیروت: دارالعلم للملایین ...
  • سبط بن جوزی، یوسف بن قزغلی بغدادی (۱۴۰۱)، تذکره الخواص، ...
  • سراج، جعفربن احمد (۱۹۵۸)، مصارع العشاق، ج۲، بیروت: دار بیروت ...
  • شاهرودی، محمدرضا و رقیه ابراهیمی زاد جویمی (پاییز و زمستان۱۳۹۱)، ...
  • شیخ صدوق، محمدبن علی (۱۴۰۰)، امالی، بیروت: موسسه الاعلمی للمطبوعات ...
  • طبری، ابوجعفر محمدبن جریر (۱۳۸۷/۱۹۶۷)، تاریخ الرسل و الملوک، تحقیق ...
  • عبیدلی، یحیی بن حسن بن جعفر [بی تا]، اخبار الزینبیات، ...
  • فریشلر، کورت (۱۳۷۴)، امام حسین و ایران، ذبیح الله منصوری، ...
  • قاضی نعمان مغربی، ابوحنیفه (۱۴۱۲)، شرح الاخبار فی فضائل الائمه ...
  • مرزبانی، محمدبن عمران (۱۹۸۵)، الموشح فی ماخذ العلماء علی الشعراء، ...
  • مستوفی، حمدالله (۱۳۶۴ش)، تاریخ گزیده، تحقیق عبدالحسین نوایی، تهران: امیرکبیر ...
  • مسعودی، علی بن حسین (۱۴۲۴)، اثبات الوصیه، قم: موسسه انصاریان ...
  • مقرم، عبدالرزاق بن محمد (۱۳۸۷)، مقتل مقرم (زندگانی حضرت سکینه)، ...
  • واده، ژان کلود (۱۳۷۲)، حدیث عشق در شرق، ترجمه جواد ...
  • نمایش کامل مراجع