<span lang="FA">اثربخشی مداخلات مبتنی بر خانواده بر علائم بیماران مبتلا به اختلال وسواس فکری-اجباری و سازگاری و تاب آوری اعضای خانواده: یک کارآزمایی بالینی تصادفی

مقدمه: اختلال وسواس فکری-اجباری (OCD) به طور قابل توجهی بر اعضای خانواده تاثیر می گذارد و سبب سازگاری ضعیف و تاب آوری پایین می شود. مداخلات مبتنی بر خانواده به طور فزاینده ای استفاده می شوند، اما تاثیر همزمان آنها بر علائم بیمار و پیامدهای روانشناختی خاص اعضای خانواده کاملا مشخص نشده است. این مطالعه با هدف بررسی تاثیر مداخله مبتنی بر خانواده بر علائم OCD در بیماران و سازگاری روانشناختی و تاب آوری در اعضای خانواده آنها انجام شد.روش کار: این کارآزمایی بالینی تصادفی شامل ۴۰ خانواده از بیماران مبتلا به OCD بود که از سه مرکز روانپزشکی در تهران، ایران انتخاب شده بودند. شرکت کنندگان به طور تصادفی در یک گروه مداخله (۲۰ نفر) یا یک گروه کنترل (۲۰ نفر) قرار گرفتند. گروه مداخله علاوه بر داروهای استاندارد، ۱۲ جلسه هفتگی برنامه آموزشی-روانی مبتنی بر خانواده دریافت کردند. گروه کنترل فقط دارو دریافت کردند. بیماران با استفاده از مقیاس وسواس فکری-عملی ییل-براون (Y-BOCS) ارزیابی شدند. اعضای خانواده با استفاده از پرسشنامه سازگاری بل (BAI) و مقیاس تاب آوری کانر-دیویدسون (CD-RISC) در پیش آزمون، پس آزمون (۱۲ هفته) و پیگیری ۳ ماهه ارزیابی شدند. داده ها با آنالیز واریانس با اندازه گیری های مکرر تحلیل شدند.نتایج: آنالیز واریانس با اندازه گیری های مکرر، اثر متقابل معنادار زمان × گروه را نشان داد. گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل، کاهش معناداری در علائم وسواس فکری-اجباری بیمار در مقیاس Y-BOCS (F(۱,۳۸)= ۲۴۶.۴۹، P< ۰.۰۰۱) و بهبود معناداری در سازگاری اعضای خانواده در مقیاس BAI و تاب آوری در مقیاس CD-RISC (P< ۰.۰۵) در پس آزمون و پیگیری نشان داد.نتیجه گیری: مداخلات روان آموزشی مبتنی بر خانواده، هنگامی که به دارودرمانی اضافه می شوند، یک استراتژی موثر نه تنها برای کاهش علائم بیمار، بلکه برای بهبود سلامت روان واحد خانواده نیز هستند.

کلیدواژه ها:

اختلال وسواس فکری-عملی ، تاب آوری ، سازگاری ، مداخله خانواده محور