پدیدارشناسی تجربه دینی حضرت موسی (ع) در کوه طور با بهره گیری از چارچوب نظریه رودلف اتو

چکیدهبررسی پدیدارشناختی تجربه های دینی در متون وحیانی مستلزم بازاندیشی در میزان انطباق چارچوب های نظری غرب با ساختارهای روایت های قرآنی است. نظریه «امر قدسی» رودلف اتو، با تمرکز بر ابعاد عاطفی-هیجانی مواجهه با الوهیت، الگویی اثرگذار در این حوزه محسوب می شود. با این حال، توانایی این مدل در تبیین دقیق و تمام عیار روایت های وحیانی همچنان محل تامل است. پژوهش حاضر، با اتخاذ رویکرد «پدیدارشناسی تفسیری»، به ارزیابی کارآمدی نظریه اتو در تحلیل تجربه موسی (ع) در کوه طور و تبیین وجوه تمایز ساختار وحیانی با مدل او می پردازد. یافته ها نشان می دهد که اگرچه نظریه اتو در تبیین مولفه های هیجانی این تجربه تا حدی کارآمد است، اما در مواجهه با دو ویژگی بنیادین روایت قرآنی با چالش روبروست.  نخست، ماهیت گفتگومند وحی است. بر خلاف مدل اتو که بر مواجهه ای تک سویه و هیبت آلود تاکید دارد، وحی در قرآن در بستر گفتگویی مستقیم با امر الهی شکل می گیرد که زمینه ساز مسئولیت پذیری می شود. دوم، کنشگری فعال مخاطب در وحی است. بر خلاف الگوی دریافت کننده منفعل در مدل های کلاسیک، موسی (ع) در این روایت با پرسشگری و درخواست در شکل دهی به رویداد وحیانی نقش ایفا می کند. در نهایت، این پژوهش استدلال می کند که قرآن تجربه دینی را از یک «انفعال هیجانی» به یک «رویداد پویا و رسالتی» ارتقا می دهد که فراتر از چارچوب های کلاسیک پدیدارشناسی امر قدسی است.

کلیدواژه ها:

تجربه دینی ، امر قدسی ، رودلف اتو ، پدیدارشناسی تفسیری ، وحی قرآنی ، حضرت موسی (ع)