اثر عصاره گیاهان آنغوزه، آویشن، ریواس، بوماداران و فرفیون بر کنترل کنه واروآ (Varroa destructor) در کلنی های زنبورعسل (Apis mellifera L.)

پژوهش حاضر به­صورت آزمایش فاکتوریل و در قالب طرح پایه کاملا تصادفی با ۱۲ تیمار و پنج تکرار با هدف بررسی خواهش کنه­ کشی و حشره­ کشی عصاره گیاهان آنغوزه، آویشن، ریواس، بوماداران و فرفیون روی کنه واروآ و میزبان آن در کلنی­های زنبورعسل در شرایط اقلیمی استان کردستان طی سال­های ۱۴۰۲ الی ۱۴۰۴ انجام شد. تیمارها شامل غلظت­های ۲۰ و ۴۰ درصد عصاره گیاهان آنغوزه، آویشن، ریواس، بوماداران و فرفیون و دو تیمار شاهد (یکی به عنوان شاهد مثبت و دیگری شاهد منفی) بودند. در پژوهش حاضر از دستگاه GC-MS برای شناسایی ترکیبات شیمیایی عصاره گیاهان استفاده شد. نتایج نشان داد غلظت­های مختلف عصاره همه گیاهان مورد آزمایش، فعالیت کنه­ کشی نسبتا مطلوبی برای کنترل کنه ­واروآ نشان دادند. براساس نتایج تجزیه ­های آماری، غلظت ۴۰ درصد عصاره گیاه آنغوزه، بیشترین تاثیر را بر درصد تلفات کنه ­واروآ در کلنی­های زنبورعسل مورد مطالعه نشان دادند به­طوری که اختلاف آن نسبت به سایر غلظت­های مختلف عصاره گیاهان مورد مطالعه معنی دار بود (۰۱/۰>P). تجزیه GC-MS نشان داد که (E) – ۱ – پروپنیل sec – بوتیل دی سولفید (۳۸/۴۴ درصد)، (Z) – ۱ – پروپنیل sec – بوتیل دی سولفید (۳۷/۳۸ درصد)،  n – ۱ – پروپنیل sec – بوتیل دی سولفید (۵۴/۳۶ درصد)، گایول (۹۹/۲۰ درصد) و بتا پینن (۶۹/۱۵ درصد) به­ترتیب اجزای اصلی عصاره گیاه آنغوزه را تشکیل دادند. بر اساس یافته­ های پژوهش حاضر، تاثیر غلظت­های مختلف عصاره گیاهان مورد مطالعه بر درصد تلفات زنبورها در هیچ یک از تیمارهای آزمایشی فراتر از هشت درصد نبود. بنابراین، می­توان غلظت ۴۰ درصد عصاره گیاه آنغوزه را به­علت داشتن تاثیر کنه­کشی مطلوب بر کنه ­ها در مطالعه حاضر به­ عنوان جایگزین مناسب کنه­ کش­های سنتتیک برای کنترل کنه ­واروآ در کلنی­های زنبورعسل پیشنهاد کرد.

کلیدواژه ها:

زنبورعسل ، عصاره گیاهی ، فعالیت حشره کشی ، فعالیت کنه کشی ، کنه واروآ