کمک به کاهش خسارت ناشی از Fusarium solani که باعث پوسیدگی بذر و ریشه گندم می شود با استفاده از Trichoderma harzianum و اسید جیبرلیک

هدف: این پژوهش با هدف ارزیابی کارایی قارچ Trichoderma harzianum و اسید جیبرلیک (GA₃) در کاهش اثرات زیان بار Fusarium solani بر شاخص های رشد و عملکرد گندم (Triticum aestivum L.) انجام شد. همچنین، بررسی شد که آیا تلفیق کنترل زیستی با اسید جیبرلیک می تواند عملکرد گندم را در شرایط تنش ناشی از این عامل بیماری زا بهبود بخشد یا خیر.مواد و روش ها: این آزمایش در فصل زراعی زمستان اجرا شد و تیمارها به صورت یک آزمایش فاکتوریل شامل حضور یا عدم حضور Trichoderma harzianum و Fusarium solani و چهار غلظت اسید جیبرلیک (۰، ۱۰۰، ۲۰۰ و ۳۰۰ میلی گرم در لیتر) طراحی گردید. صفات مرتبط با رشد و عملکرد شامل ارتفاع گیاه، طول ریشه، سطح برگ، طول سنبله، تعداد پنجه در هر بوته، تعداد دانه در هر سنبله و وزن هزار دانه اندازه گیری شدند. تمامی داده ها با استفاده از روش تجزیه و تحلیل واریانس بررسی شدند و مقایسه میانگین ها در سطح احتمال ۰۵/۰ انجام گرفت.نتایج: نتایج نشان داد که بیشتر صفات مورد بررسی بین تیمارهای مختلف دارای اختلاف معنی دار بودند (P ≤ ۰.۰۵). کاربرد همزمان Trichoderma harzianum و اسید جیبرلیک، در مقایسه با گیاهان شاهد، موجب بهبود معنی دار تمامی شاخص های رشد و عملکرد گندم شد. همچنین، این تیمار تلفیقی در مقایسه با گیاهان آلوده به عامل بیماری زا، رشد و اجزای عملکرد را به طور قابل توجهی افزایش داد. در مقابل، کشت گیاهان در خاک آلوده به Fusarium solani باعث کاهش معنی دار بیشتر صفات رشد و عملکرد نسبت به گیاهان رشد یافته در خاک عاری از پاتوژن شد که اثرات زیان بار این قارچ را تایید می کند. با این حال، تیمارهای حاوی Trichoderma harzianum توانستند اثرات منفی آلودگی را تا حد زیادی کاهش داده و موجب افزایش رشد، شادابی و بهره وری گیاه شوند. بهبود مشاهده شده بیانگر وجود یک اثر متقابل موثر میان کنترل زیستی و تنظیم کننده رشد گیاهی در کاهش تنش ناشی از بیماری است.نتیجه گیری: نتایج این مطالعه نشان داد که کاربرد همزمان Trichoderma harzianum و اسید جیبرلیک در کاهش اثرات زیان بار Fusarium solani بر گیاه گندم موثر است. این تیمار موجب بهبود رشد، اجزای عملکرد و عملکرد کلی گیاه شد. بنابراین، استفاده تلفیقی از Trichoderma harzianum و اسید جیبرلیک می تواند به عنوان یک راهکار پایدار و سازگار با محیط زیست برای افزایش تولید گندم در شرایط تنش ناشی از عوامل بیماری زا مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

اسید جیبرلیک ، گندم ، Fusarium solani ، Trichoderma harzianum