اثرات وابسته به دوز نئوتام بر بیان mRNA ژن های کبدی Th و Cyp۱a۲، سطح دوپامین و هیستوپاتولوژی کبد در موش های صحرایی نر

هدف: نئوتام یک شیرین کننده دی پپتیدی با شدت شیرینی بالا و بدون کالری است که از نظر ساختاری با آسپارتام ارتباط دارد و برای استفاده در مواد غذایی و نوشیدنی ها تایید شده است. این مطالعه با هدف بررسی اثرات وابسته به دوز تجویز خوراکی نئوتام بر بیان ژن های تیروزین هیدروکسیلاز (TH) و سیتوکروم P۴۵۰ ۱A۲ (CYP۱A۲) در کبد، غلظت دوپامین سرم، شاخص های عملکرد کبد و ساختار بافتی کبد در موش های صحرایی نر بالغ آلبینو طراحی شد.مواد و روش ها: چهار گروه شامل ۱۰ موش صحرایی نر بالغ نژاد ویستار (در مجموع ۴۰ موش) به صورت تصادفی انتخاب شدند. یک گروه از حیوانات به عنوان گروه کنترل با حلال تیمار شد و سه گروه دیگر به مدت ۶۰ روز متوالی با نئوتام تیمار شدند. دوزهای مورد استفاده شامل ۲۵۰، ۵۰۰ یا ۷۵۰ میلی گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن در روز بود که از طریق گاواژ خوراکی تجویز شد. بیان mRNA ژن های کبدی TH و CYP۱A۲ با استفاده از واکنش زنجیره ای پلیمراز کمی بلادرنگ با رونویسی معکوس (qRT-PCR) و با نرمال سازی نسبت به ژن مرجع، اندازه گیری شد. دوپامین سرم با استفاده از روش ELISA ا ندازه گیری شد. عملکرد کبد از طریق اندازه گیری ALT، AST، ALP، پروتئین تام و بیلی روبین تام ارزیابی شد و مقاطع کبدی نیز از نظر هیستوپاتولوژیک مورد بررسی قرار گرفتند. داده ها با استفاده از آزمون ANOVA یک طرفه همراه با آزمون های پس آزمون دانکن و توکی تجزیه وتحلیل شدند و ضرایب همبستگی پیرسون بین بیان ژن و شاخص های بیوشیمیایی/بافت شناختی محاسبه شد.نتایج: نئوتام باعث کاهش وابسته به دوز بیان mRNA ژن TH در کبد و کاهش همزمان دوپامین سرم شد. در مقابل، افزایش وابسته به دوز بیان mRNA ژن CYP۱A۲ در کبد و افزایش فعالیت آنزیم های ALT و AST مشاهده شد. این تغییرات با افزایش تدریجی شدت التهاب اطراف ورید باب، واکوئله شدن سلول های کبدی و ایجاد فیبروز خفیف در بالاترین دوز همراه بود. بیان TH با غلظت دوپامین سرم همبستگی مثبت و با بیان CYP۱A۲ و فعالیت آنزیم های کبدی همبستگی منفی داشت.نتیجه گیری: این مطالعه نشان می دهد که تغییرات وابسته به دوز در بیان mRNA ژن های کبدی Th و Cyp۱a۲، غلظت دوپامین سرم، شاخص های بیوشیمیایی کبد و هیستوپاتولوژی کبد در موش های صحرایی نر ممکن است ناشی از قرارگیری مزمن این حیوانات در معرض دوزهای بالای نئوتام باشد. این نتایج بر ضرورت انجام مطالعات بیشتر برای استفاده از ژن های مرجع بیشتر، اندازه گیری سطوح پروتئینی و بررسی مکانیسم مسیرهای پیام رسانی مرتبط تاکید می کنند.

کلیدواژه ها:

دوپامین ، سمیت کبدی ، موش های صحرایی نر ، نئوتام ، QRT-PCR