<span lang="FA">تنوع معنایی حروف اضافه، ویژگی سبکی کتاب بیان الادیان

در مطالعات سبک شناسی، تمامی عناصر موجود در متن حائز اهمیت اند. در بررسی ساختار نحوی زبان، «حروف» اهمیتی کمتر از افعال، واژه ها، صفات، قیود، و ضمایر ندارند؛ به ویژه اینکه خود از زوایای گوناگونی چون مفرد، مضاعف، ساده و بسیط بودن، نیز جابه جایی، حذف، قابلیت های ایجازی و تنوع معانی درخور تحلیل اند. بررسی معانی حروف می تواند با هدف شناخت بهتر ساختارهای نحوی در پیکره زبان و به عنوان عاملی متمایزکننده در تشخیص سبک نوشتار صورت بگیرد، چراکه حروف در ساختمان دستوری زبان از اهمیتی ویژه برخوردارند و برخورد مولف با آن ها، همواره بخشی مهم از ویژگی های سبکی را تشکیل می دهد. از همین منظر لازم است برای شناخت سبک شخصی نویسندگان و نیز شناخت سبک های دوره ای، توجهی ویژه به کارکردهای معنایی حروف داشته باشیم، برای پاسخ دادن به این پرسش ها که «آیا معناپذیری حروف، نقشی در ایجاد سبک نوشتار دارد؟» و «آیا وجود چندمعنایی در کاربرد حروف در متون قدیمی، تاکید پژوهشگران بر سادگی سبک دوره های آغازین را زیر سوال نمی برد؟»، با این پیش فرض که «معانی حروف» علی رغم اینکه تاکنون در مطالعات سبک شناسی، چندان مورد توجه قرار نگرفته اند، در ایجاد سبک نوشتار، بسیار مهم و تعیین کننده اند و بررسی متون قدیمی می تواند نشان دهنده پیچیدگی معنایی آن ها، برخلاف سادگی ادعاشده در مطالعات سبک شناسی دوره های آغازین نثر فارسی باشد. به همین منظور به بررسی کتاب بیان الادیان، به عنوان یکی از قدیمی ترین کتاب‎های نثر فارسی پرداخته ایم، تا تنوع معنایی حروف را در دوره ای که زبان فارسی دوران سادگی، بی پیرایگی و کاربرد واحدهای زبانی اغلب تک معنا را سپری می کرد و هنوز وارد دوره تکلف و چندمعنایی نشده بود، نشان دهیم.

کلیدواژه ها:

سبک شناسی ، ساختار نحوی ، حروف اضافه ، معانی حروف ، بیان الادیان