تامین مالی جریان لجستیک در حمل ونقل ریلی ایران: تحلیل رقابتی اعتبار تجاری و تامین مالی موجودی

چکیدهدر بستر اقتصادی ایران که با محدودیت های جدی در تامین سرمایه در گردش مواجه است، انتخاب راهکارهای بهینه برای تامین مالی زنجیره تامین اهمیت فزاینده ای یافته است؛ به ویژه در صنعت حمل ونقل ریلی که ذاتا سرمایه بر بوده و نقش کلیدی در زنجیره لجستیک ملی ایفا می کند. این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت بندی عوامل موثر بر انتخاب بین دو رویکرد اصلی تامین مالی لجستیک، یعنی «اعتبار تجاری» (تسهیلات بانکی) و «تامین مالی موجودی» (خدمات مالی مبتنی بر دارایی توسط TPLها)، انجام شده است. روش شناسی پژوهش از نوع آمیخته اکتشافی و شامل دو فاز کیفی و کمی است. در فاز کیفی، با انجام ۱۵ مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان بانکی، ریلی و خصوصی و تحلیل مضمون، یازده عامل کلیدی موثر شناسایی شد. سپس در فاز کمی، این عوامل با استفاده از تکنیک تاپسیس و با بهره گیری از روش آنتروپی شانون وزن دهی و اولویت بندی گردید. یافته ها نشان داد که در مدل اعتبار تجاری، «ریسک تاخیر در پرداخت» و «نیاز به ضمانت بانکی» موانع اصلی محسوب می شوند؛ در حالی که در مدل تامین مالی موجودی، «هزینه بالای کارمزد» و «ضعف تراز مالی شرکت ها» بیشترین بازدارندگی را دارند. تحلیل تطبیقی نتایج حاکی از یک بده-بستان راهبردی میان متغیرهای «ریسک» و «هزینه» است که بر تصمیم گیری صاحبان کالا تاثیرگذار است. مدل مفهومی استخراج شده نیز نشان می دهد که انتخاب کانال تامین مالی، تابعی از تعامل پیچیده بین عوامل کلان اقتصادی، ویژگی های نهادی و توان مالی شرکت ها است. یافته های این پژوهش چارچوبی کاربردی برای تصمیم گیرندگان مالی و سیاست گذاران صنعت ریلی ارائه می دهد

کلیدواژه ها:

تامین مالی لجستیک ، حمل ونقل ریلی ، اعتبار تجاری ، تامین مالی موجودی ، رویکرد آمیخته