حافظه مکان و نسبت آن با حافظه جمعی در تحلیل مولفه های محیطی تاثیرگذار بر کالبد و هویت بازار شهر تهران

پژوهش حاضر با هدف بازشناسی مولفه های به یادآورنده حافظه جمعی در مکان، بر مبانی نظریه های «موریس هالبواکس» عوامل یاد آورنده حافظه جمعی در مکان ها را بررسی کند. در این راستا، عناصر محیطی و مکانی سازنده حافظه جمعی «بازار بزرگ تهران» که در طول تاریخ شکل گرفته اند، تحلیل می شوند. تغییرات تاثیرگذار بر حافظه تاریخی بازار تهران از سه جنبه ۱ دگرگونی های ساختاری درون و محدوده بازار که به واسطه توسعه شهری شکل گرفته اند. ۲ سیاست های ایدئولوژیک و فرهنگی دوران مختلف تاریخی و ۳ تغییرات فیزیکی ناشی از تاثیر گروه های ذینفع در بازار تهران تحلیل می شود. این عوامل هرکدام به شکلی، هویت کالبدی بازار و محدوده آن را تحت تاثیر قرار داده و بر میزان درک و حس تعلق و مولفه های یادآوری خاطرات جمعی اثر منفی گذاشته اند. نتیجه این دستکاری ها متحول شدن نقاط ارجاع و بعضا از بین رفتن برخی از آن ها شده است. با توجه به اهمیت مکان در ایجاد هویت و تقویت حس تعلق اجتماعی، لازم است سیاست گذاری های جدی تری برای حفظ و تقویت عناصر یادآورنده خاطرات جمعی در بازار تهران انجام شود؛ آنچه می تواند منجر به احساس تعلق بیشتر گروه های اجتماعی به بازار و حفظ و تداوم حافظه جمعی آن ها بینجامد.

کلیدواژه ها:

حافظه جمعی ، موریس هالبواکس ، تاریخ اجتماعی تهران ، حافظه مکان ، بازار بزرگ تهران