قوم نگاری مجازی مولفه های فرهنگ سلبریتی در جامعه ایرانی؛ با تاکید بر خرده سلبریتی های نوظهور اینستاگرام

زمینه و هدف: امروزه تب شهرت در جامعه ایرانی، همه گیر شده است. با دسترسی بیش از پیش به شبکه های اجتماعی، دیده شدن در این فضا و تبدیل شدن به سلبریتی، آرزوی بسیاری از کاربران اینستاگرام است، بر این اساس، هدف پژوهش حاضر بررسی سازوکارها و مولفه های حاکم بر فرهنگ سلبریتی در جامعه ایرانی در بستر شبکه اجتماعی اینستاگرام بوده است.روش و داده ها: در پژوهش حاضر از روش کیفی قوم نگاری مجازی استفاده شده است. نمونه های مورد مطالعه در این پژوهش شامل ۳۲۳ پست اینستاگرامی از صفحات خرده سلبریتی های نوظهور اینستاگرامی در جامعه ایرانی بوده است که به روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شده و در یک بازه زمانی شش ماهه مورد بررسی قرار گرفته اند. ملاک اعتبار و کیفیت یافته ها، روش اعتمادپذیری، باورپذیری و اطمینان پذیری لینکلن و گوبا است که با حضور مداوم و طولانی مدت محقق در بستر اینستاگرام محقق شده است. برای تجزیه و تحلیل یافته ها از تحلیل محتوای کیفی و نرم افزار مکس کیو دی ای استفاده شده است.یافته ها: یافته ها حکایت از ۳۲ گونه خرده سلبریتی پرطرفدار در فضای اینستاگرام ایرانی داشته و براساس تحلیل محتوای یافته ها مربوط به صفحات خرده سلبریتی های اینستاگرامی، ۲۹ مضمون پرتکرار، ۱۰ مضمون محوری و  یک مضمون هسته استخراج شده است. مثبت نگری و خودبهینه سازی، حریم شکنی، مصرف گرایی، استانداردسازی بدن، شفافیت گرایی، دستاوردسالاری، سیال شدگی زندگی، تئاتری شدن زندگی، زیبایی لایک خور و مشروعیت سازی از جمله مضامین محوری و خودبرندسازی مضمون مرکزی استخراج شده از فعالیت خرده سلبریتی های نوظهور اینستاگرام ایرانی بوده است.بحث و نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان داد که مولفه های فرهنگ سلبریتی در ایران متفاوت بوده و خرده سلبریتی های نوظهور اینستاگرامی با استفاده از سازوکارهای متفاوتی در جهت خودبرندسازی، دیده شدن و کسب مشروعیت عمل کرده اند.پیام اصلی: سلبریتی ها در همه جای زندگی انسان معاصر حضوری پررنگ دارند و بر حوزه های زیسته زندگی انسان در سطوح مختلف اثرگذار هستند. با دسترس پذیری همگانی رسانه های مجازی چون اینستاگرام، تب شهرت و سلبریتی شدن در جامعه ایرانی بیش از پیش شده است، بنابراین لزوم اتخاذ دیدگاهی انتقادی در سطوح خرد و کلان در مواجه با فرهنگ سلبریتی ضروری است.

کلیدواژه ها:

اینستاگرام ، خرده سلبریتی ، سلبریتی ، شهرت ، فرهنگ سلبریتی ، قوم نگاری مجازی