نقش و کاربرد نانو فناوری در تعیین کمیت و کیفیت مواد موثره گیاهان دارویی

مقدمه و هدف: گیاهان دارویی به عنوان منابع ارزشمند متابولیت های ثانویه، نقش حیاتی در صنایع مختلف دارند. با این حال، تولید طبیعی این ترکیبات اغلب محدود است. این مقاله مروری با هدف بررسی سیستماتیک نقش و مکانیسم های عمل نانوذرات (شامل انواع فلزی، غیرفلزی و کربنی) به عنوان محرک های نوین برای افزایش تولید متابولیت های ثانویه در گیاهان دارویی تدوین شده است.روش و مبانی نظری: مبانی این مرور بر اساس تحلیل شواهد علمی موجود می باشد که نشان می دهد نانوذرات با القای یک تنش اکسیداتیو خفیف و تولید گونه های فعال اکسیژن، مسیرهای سیگنالینگ دفاعی گیاه را فعال می کنند. این فرآیند به نوبه خود منجر به تعدیل بیان ژن های کلیدی و تنظیم فعالیت آنزیم های دخیل در بیوسنتز متابولیت های ثانویه می شود.نتایج: ارزیابی مطالعات نشان می دهد که کاربرد نانوذرات می تواند بیوسنتز طیف وسیعی از ترکیبات ارزشمند از جمله فنل ها (افزایش تا ۳/۲ برابر)، فلاونوئیدها (افزایش تا ۸۰ %)، آلکالوئیدها و اسانس ها (افزایش تا ۲۳۰ %) را به صورت کمی و کیفی افزایش دهد. به عنوان نمونه، در بومادران اسانس کل ۲۳۰ % و در خارمریم سیلیمارین ۷۵ % افزایش یافت. این مرور، سازوکارهای مشترک و خاص این نانومحرک ها را در گونه های گیاهی مختلف تبیین می کند.نتیجه گیری: به طور خلاصه، نانوذرات یک راهبرد امیدبخش و قدرتمند برای افزایش پایدار تولید متابولیت های گیاهی با ارزش تجاری بالا هستند. چشم انداز این حوزه، شامل بهینه سازی نوع، اندازه و غلظت نانوذرات برای گونه های خاص، بررسی دقیق تر مسیرهای سیگنالینگ در سطح مولکولی، و ارزیابی جامع ایمنی و مقررات مرتبط با استفاده از این فناوری در کشاورزی و صنعت است.

کلیدواژه ها:

نانو ذرات ، گیاه دارویی ، متابولیت ثانویه ، فلاونوئید ، القای متابولیکی