بررسی تنوع فنوتیپی و شناسایی لاین های برتر گندم نان در شرایط دیم با استفاده از روش های پیشرفته آماری
سال انتشار: 1404
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 61
فایل این مقاله در 29 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_CBB-4-4_002
تاریخ نمایه سازی: 17 مهر 1405
چکیده مقاله:
مقدمه: گندم نان (Triticum aestivum L.) از کلیدی ترین غلات جهان بوده و تامین امنیت غذایی به طور اساسی به آن وابسته است. در این راستا، افزایش پایدار عملکرد به ویژه در نظام های دیم و محیط های همراه با محدودیت، از اهداف محوری به نژادی این محصول به شمار می آید. ارزیابی تنوع ژنتیکی و گزینش لاین های مطلوب بر مبنای صفات موثر بر عملکرد، گام نخست در توسعه ارقام پرمحصول و سازگار محسوب می شود.مواد و روش ها: در این مطالعه، ۵۰ لاین حاصل از تلاقی دو ژنوتیپ MX۱۲۰-۲۱ و MTESTIGOSBW، در قالب طرح آلفا لاتیس و در طی دو سال زراعی (۱۴۰۰-۱۴۰۱ و ۱۴۰۱-۱۴۰۲) در ایستگاه تحقیقات کشاورزی بایع کلا (شهرستان نکا) و در شرایط دیم مورد ارزیابی قرار گرفتند. صفات مورد اندازه گیری شامل تعداد روز تا سنبله دهی، ارتفاع بوته، تعداد روز تا رسیدگی فیزیولوژیک، وزن هزار دانه و عملکرد دانه بودند. تجزیه مرکب داده ها اثر معنی دار عوامل سال و اثر متقابل لاین × سال را برای تمامی صفات نشان داد. اثر لاین برای صفات ارتفاع بوته و وزن هزار دانه معنی دار گردید، اما برای صفات روز تا سنبله دهی، روز تا رسیدگی و عملکرد دانه معنی دار نبود. تحلیل داده ها با به کارگیری روش های تجزیه واریانس، همبستگی پیرسون، رسم نمودار رادار چارت و حرارتی، تحلیل خوشه ای، بای پلات ژنوتیپ-صفت و نیز مدل خطی مختلط مبتنی بر روش REML/BLUP انجام شد.یافته ها: یافته ها حاکی از اختلاف معنی دار بین لاین ها از لحاظ عملکرد دانه و سایر صفات مورفولوژیک بود که موید وجود تنوع ژنتیکی کافی در این جمعیت است. بررسی روابط بین صفات، وجود مکانیسم های جبرانی میان اجزای عملکرد و تاثیر بارز صفات فنولوژیک بر تغییرپذیری عملکرد در شرایط دیم را آشکار ساخت. کاربرد روش REML/BLUP نشان داد که سهم واریانس ژنتیکی در کنترل صفت عملکرد غالب است و دقت بالایی در برآورد ارزش های ژنتیکی حقیقی وجود دارد. این امر زمینه را برای شناسایی لاین های دارای پتانسیل ژنتیکی برتر فراهم کرد. در مجموع، نتایج تحقیق حاضر بیانگر آن است که ادغام روش های گرافیکی چندصفته و مدل های آماری پیشرفته، چارچوبی موثر برای گزینش ژنوتیپ های برتر و افزایش پایداری عملکرد گندم در شرایط دیم ارائه می دهد.نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، تلفیق روش های گرافیکی و مدل های آماری پیشرفته، راهکاری موثر برای گزینش ژنوتیپ های برتر و افزایش پایداری عملکرد گندم در شرایط دیم شناخته شد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سینا قنبری
بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
غلامرضا یحیایی
بخش تحقیقات علوم زراعی و باغی، مرکز تحقیقات، آموزش کشاورزی و منابع طبیعی مازندران، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ساری، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :