ارائه مدلی کیفی در سیاست گذاری دولت در کاهش آسیب های مناطق حاشیه نشین شهرها (مورد مطالعه: استان سیستان و بلوچستان)

رشد سریع شهرنشینی در ایران و جهان باعث گسترش حاشیه نشینی شده است، جایی که ساکنان آن از امکانات اولیه مانند شغل، مسکن و بهداشت محروم هستند. این پدیده چالش های اجتماعی و اقتصادی ایجاد می کند و نیازمند برنامه ریزی دقیق برای بهبود شرایط است. در این راستا هدف پژوهش حاضر ارائه مدلی کیفی در سیاست­گذاری دولت در کاهش آسیب­های مناطق حاشیه­نشین شهرها استان سیستان و بلوچستان، می­باشد. تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی، ازنظر روش انجام پژوهش توصیفی پیمایشی، مبتنی بر داده­های کیفی است. جهت تحلیل داده­های پژوهش از روش تحلیل مضمون و دلفی استفاده شد. نتایج مصاحبه های نیمه ساختاریافته با کدگذاری تحلیل شدند که منجر به شناسایی ۷۳ کد اولیه، ۹ مضمون اصلی و ۲ مقوله کلان گردید. مقوله اول به سیاست های پیشگیری از حاشیه نشینی مانند بهبود شرایط اقتصادی، رفاهی و فرهنگی در مبادی مهاجرت، ساماندهی مهاجرت های بی رویه، کنترل شاخص های کلان اقتصادی و سیاست های مسکن و زمین پرداخت. مقوله دوم سیاست های بهبود شرایط موجود شامل گسترش خدمات شهری، توسعه زیرساخت ها، تقویت پوشش های حمایتی، ساخت مسکن، ایجاد مراکز درمانی و آموزشی و افزایش امنیت اجتماعی را بررسی کرد. همچنین، یافته ها بر لزوم مشارکت اجتماعی و اقتصادی ساکنان از طریق برنامه های فرهنگی، شوراهای محلی و توسعه مشاغل تاکید داشتند. نتایج تکنیک دلفی نشان داد اجماع خبرگان از دور اول (میانگین ضریب توافق حدود ۷۸/۰) تا دور سوم (حدود ۹۱/۰) افزایش یافته و اختلافات کمتر از ۰۵/۰ است، که پایداری و اعتبار مضامین کیفی مرتبط با حاشیه نشینی در سیستان و بلوچستان را تایید می کند. این وضعیت، قابلیت اعتماد مدل را بالا برده و اهمیت سیاست گذاری یکپارچه برای بهبود شرایط را برجسته می سازد.

کلیدواژه ها:

سیاست­گذاری دولت ، کاهش آسیب­ها ، حاشیه نشینی شهری ، استان سیستان و بلوچستان.