معاصرسازی محله مسجد جامع ورامین با رویکرد توسعه محلات سنتی (TND) در مناطق پیراکلانشهری

محلات سنتی در ایران با چالش های جدی ناشی از عدم تطبیق زیرساخت های موجود با نیازهای معاصر مواجه هستند. رویکرد توسعه محلات سنتی به عنوان راهکاری برای معاصرسازی هویت محور این بافت ها در مناطق پیراکلانشهری مطرح می شود. محله مسجد جامع ورامین به عنوان هسته تاریخی این شهر، نیازمند بررسی امکان سنجی معاصرسازی با حفظ هویت سنتی است. هدف این پژوهش، بررسی امکان سنجی معاصرسازی محله مسجد جامع ورامین از طریق رویکرد TND و شناسایی اولویت های این فرآیند است. روش تحقیق توصیفی-تحلیلی بوده و جامعه آماری شامل ۳۰ نفر از متخصصان شهری ورامین شامل کارمندان شهرداری، فرمانداری و اساتید دانشگاه است که با روش گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار پژوهش پرسشنامه محقق ساخته بوده و داده ها از طریق مطالعات میدانی و کتابخانه ای جمع آوری شد. تجزیه وتحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی، One-sample t-test و تحلیل رگرسیون در نرم افزار SPSS انجام گرفت. نتایج آزمون One-sample t-test نشان داد بعد اجتماعی با تکیه بر پویایی روابط انسانی، احساس تعلق و تداوم ارزش های فرهنگی، وضعیت مطلوب تری نسبت به سایر ابعاد دارد. ابعاد کالبدی و زیست محیطی در سطح متوسط ارزیابی شدند و نشان دهنده نیاز به ارتقای کیفیت فضا، تنوع کاربری و زیرساخت های پایدار هستند. بعد اقتصادی به دلیل وابستگی ساکنان به فعالیت های بیرون از محله، ضعیف ترین وضعیت را دارد. تحلیل رگرسیون نیز بیانگر آن است که بعد زیست محیطی بیشترین نقش را در فرایند معاصرسازی ایفا می کند و بعد اقتصادی بازتاب نگرانی از توسعه نامتوازن است. این نتایج، کارآمدی رویکرد توسعه محلات سنتی با اولویت مسائل زیست محیطی را تایید می کند.

کلیدواژه ها:

معاصرسازی شهری ، توسعه محلات سنتی ، ورامین ، هویت شهری ، مناطق پیراکلانشهری.