چشم انداز جنبش های عدالت خواه جهانی و ارتباط آن ها با گفتمان مهدویت

این پژوهش با هدف واکاوی ظرفیت های گفتمانی «مهدویت شیعی» در بازآرایی مبانی نظری و کنشگری «جنبش های عدالت خواه جهانی» نظیر جنبش اشغال وال استریت و جنبش های عدالت محور در آمریکای لاتین و خاورمیانه انجام شده است. پرسش اصلی چگونگی گذار گفتمان مهدویت از تلقی های سنتی به یک «پارادایم کنشگرا» برای تقویت جنبش های معاصر است. روش شناسی تحقیق بر «تحلیل گفتمان انتقادی» (مدل سه بعدی فرکلاف) استوار است که در آن، متون کلیدی جنبش ها در سه لایه «متن»، «عمل گفتمانی» و «عمل اجتماعی» مورد مداقه قرار می گیرند. چارچوب نظری تحقیق، تلفیقی از «الهیات امید» (مولتمان)، «نظریه چارچوب سازی» (بنفورد و اسنو) و مفهوم «انتظار فعال» است. نوآوری پژوهش در معرفی «مهدویت کاربردی» به مثابه یک «موتور بسیجگر»[۱] نهفته است که باتکیه بر «شکاف غیبت عدالت»، وضعیت موجود را به چالش می کشد. یافته ها نشان می دهند که گفتمان مهدویت ازطریق «هم راستاسازی چارچوب ها»[۲] ، میان مطالبات سکولار عدالت خواهانه و افق های متعالی دینی، پیوندی برقرار می کند و «امید آخرالزمانی» را به «استراتژی مقاومت اکنون گرا» بدل می سازد. این هم افزایی، زمینه ساز گذار از کنش های پراکنده به سوی یک «سوژگی جهانی» برای تحقق عدالت است.

کلیدواژه ها:

مهدویت ، جنبش های عدالت خواه ، انتظار فعال ، تحلیل گفتمان انتقادی ، الهیات امید ، هم راستاسازی چارچوب ها