درس هایی برای ایران در سیاست گذاری محصولات تراریخته؛ مطالعه مقایسه ای ایالات متحده آمریکا و فرانسه

افزایش تولید و امنیت غذایی در کنار تهدید سلامتی و محیط زیست به تعارض ذی نفعان و ورود دولت ها به سیاستگذاری محصولات تراریخته انجامیده است و مطالعه اقتضائات حکمرانی در آن، مبنایی اطلاعاتی در اختیار سیاستگذار ایرانی قرار می دهد. این پژوهش به هدف مقایسه سیاست ها، نهادها و ذی نفعان محصولات تراریخته در ایالات متحده آمریکا و فرانسه به عنوان دو نمونه پیشرو در زمینه بایوتکنولوژی و متفاوت از منظر اقتضائات حکمرانی انجام شده است. داده های پژوهش از نوع اسنادی و روش آن «مطالعه تطبیقی» بوده است. نتایج نشان دهنده سطوح بالایی از کارآمدی و اثربخشی سیاست های هر دو کشور در تراریخته ها است. در آمریکا با رویکردی توسعه ای و ترویجی سیاستگذاری واحدی ذیل دولت فدرال با تقسیم نقش ها میان سازمان غذا و دارو (FDA)، سازمان خدمات سلامت گیاهان و حیوانات (APHIS) و آژانس حفاظت از محیط زیست (EPA) و در فرانسه با رویکردی احتیاطی و محیط زیست گرایانه سیاست ها ذیل سازمان ایمنی مواد غذایی اروپا (EFSA) در کنار آژانس سلامت و ایمنی غذا، محیط زیستی و شغلی فرانسه (ANSES) و کمیته تحقیقات و اطلاعات مستقل در مورد مهندسی ژنتیک (CRIIGEN) تدوین و اجرا می شوند و تفاوت ها بازنمایاننده تفاوت ذی نفعان تاثیرگذار بر سیاست ها هستند. توصیه های سیاستی برای ایران عبارتند از: تقویت نظام نظارت و ایمنی و مدیریت ریسک ها؛ تشویق پژوهش و توسعه فناوری های نوین؛ افزایش آگاهی عمومی؛ حمایت از تولید داخلی؛ تنظیم استانداردها و قوانین برچسب گذاری و افزایش اعتماد عمومی؛ تشویق به همکاری بین المللی و تسهیل تجارت تراریخته ها.

کلیدواژه ها:

سیاستگذاری بایوتکنولوژی" ، "محصولات تراریخته" ، "امنیت غذایی" ، "آسیب های زیست محیطی" ، "ایران" ، "ایالات متحده" ، "فرانسه"