پیامدهای رژیم حقوقی دریای خزر در تعاملات مرزی ایران و آذربایجان

رژیم حقوقی دریای خزر، با ابهام در تعیین خطوط مرزی و چارچوب حقوقی، تاثیر قابل توجهی بر تعاملات مرزی ایران و آذربایجان دارد. هدف از تحقیق حاضر شناسایی پیامدهای رژیم حقوقی دریای خزر در تعاملات مرزی ایران و آذربایجان است. تحقیق حاضر از نظر هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت و نحوه گردآوری داده ها کیفی از نوع اکتشافی می باشد. داده ها از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان حوزه مسائل مرزی، دریای خزر و اساتید دانشگاهی جمع آوری شد. تحلیل داده ها با مشارکت برخی از مشارکت کنندگان و استفاده از نرم افزار MaxQDA انجام شد تا مضامین پایه و سازمان دهنده به صورت جامع و سیستماتیک استخراج شود. یافته ها به دست آمده از تحلیل مصاحبه ها، ۷۲ مضمون پایه و ۱۲ مضمون سازمان دهنده بود که مرتبط با پیامدهای رژیم حقوقی دریای خزر بر امنیت دریانوردی، بهره برداری از منابع مشترک و امنیت مرزهای دریایی ایران و آذربایجان بود. این مضامین امکان تحلیل جامع و سیستماتیک اثرات بالفعل و بالقوه رژیم حقوقی را فراهم ساختند. نتایج نشان دادکه رژیم حقوقی دریای خزر پیامدهای گسترده ای بر تعاملات مرزی ایران و آذربایجان دارد و محدودیت های عملیاتی، افزایش ریسک های امنیتی، کاهش سرمایه گذاری و ایجاد پیچیدگی در همکاری های منطقه ای را به دنبال داشته است. یافته ها نشان می دهد که نبود چارچوب حقوقی شفاف و الزام آور موجب تداوم سوءتفاهم ها، کاهش اعتماد دو جانبه و محدودیت در توسعه پایدار منابع مشترک شده است. بنابراین، تدوین سیاست ها و سازوکارهای عملیاتی منسجم، شفاف سازی مقررات دریایی و ارتقاء هماهنگی میان دستگاه های ذی ربط برای تقویت امنیت دریانوردی، بهره برداری بهینه از منابع مشترک و بهبود مدیریت مرزهای دریایی ضروری است.

کلیدواژه ها:

رژیم حقوقی دریای خزر ، امنیت دریانوردی ، بهره برداری منابع مشترک ، امنیت مرزهای دریایی ، ایران و آذربایجان