نقش معماری حرم امام رضا (ع) در تبیین توحید با تاکید بر تزیینات

معماری اسلامی و تزیینات وابسته به آن با توجه به حجم و زمان ماندگاری، نسبت به هنرهای اسلامی دیگر، از اهمیت خاصی در بین هنرهای اسلامی برخوردار می باشند. انواع هنرهای بصری اسلامی اعم از طراحی، خوشنویسی، آینه -کاری، گچ کاری و ... در معماری و تزیینات وابسته به آن در اماکن مذهبی قابل مشاهده است که نقش موثری در بیان اصول دین اسلام از جمله توحید دارند. از جمله موارد آن، تزیینات به کار رفته در حرم رضوی است که چگونگی ارتباط آن با مفهوم توحید و تاثیرگذاری آنها بر اعتقادات مخاطبان مسئله شایسته پژوهش است. این پژوهش با روش توصیفی - تحلیلی و تصاویر میدانی به بررسی ارتباط تزیینات در معماری حرم رضوی بر تقویت اصل توحید در اعتقادات مخاطبان پرداخته است. نتایج پژوهش حاکی از این است که تزیینات موجود در حرم رضوی در نمای خارجی، حیاط، گلدسته ها، آینه کاری، ستون ها، گنبد، کتیبه ها، گچ بری، علاوه بر زیبایی ظاهری برای هر زائر عامی و خواص، دارای زیبایی درونی می باشد که مطابق با فطرت انسانی می باشد و انسان مسلمان با دیدن تزیینات حس خوشایند درونی را تجربه می کند و خواهان این تجربه شیرین به دفعات می باشد. طر ح ها و نقش های اسلامی که در معماری بناهای اسلامی جلوه گری می کنند با زبان اشاره ها با مخاطبان ارتباط برقرار می کنند و هر مخاطبی با توجه به خودسازی و آمادگی درونی خویش که از قبل در خود ایجاد کرده است؛ رمز و رازهای هنر اسلامی که مهم ترین آن ها روح توحید و یگانگی می باشد را به تدریج درک می کند.

کلیدواژه ها:

حرم امام رضا علیه السلام ، هنر اسلامی. تزیینات ، زیبایی درونی ، زبان اشاره ، معماری اسلامی ، توحید