دیدگاه بین المللی به مقررات ایمنی مواد غذایی مهندسی زیستی (GMO) تحلیل تطبیقی؛ ارزیابی اثربخشی انها در تضمین ایمنی وشفافیت (مورد مطالعه : امریکا کانادا اتحادیه اروپا برزیل چین ژاپن هند ایران روسیه).

این مقاله پژوهشی به تحلیل تطبیقی اثربخشی تنظیم گری نهادهای بین المللی، ملی مرتبط با محصولات تراریخته (GMOs) در تضمین ایمنی و شفافیت مواد غذایی مهندسی زیستی در نه کشور منتخب شامل ایران، هند، چین، ژاپن، روسیه، ایالات متحده، کانادا، اتحادیه اروپا و برزیل میپردازد. این پژوهش با روش کیفی و رویکرد تحلیل تطبیقی-اسنادی (Comparative-Documentary Analysis) انجام شده است..داده ها از طریق روش کتابخانه ای و اسنادی شامل قوانین ومقررات ملی کشورها، دستورالعمل های آژانس های نظارتی مانند FDA آمریکا و EFSA اتحادیه اروپا و نهادهای متناظر در چین، ژاپن، برزیل، هند، روسیه و ایران، مقالات علمی، گزارش های سیاست گذاری و اسناد پروتکل کارتاهنا درباره ایمنی زیستی و اسناد سازمان های بین المللی WHO، FAO، CODEX؛ WTOگردآوری وتحلیل شده اند .کشورهای منتخب به صورت هدفمند (Purposeful Sampling) انتخاب شده اند تا طیف متنوعی ازنظام های نظارتی باشند.برای مقایسه بین کشورها از ماتریس شاخص محور استفاده شد .براساس یافته هادراین تحقیق سه مدل نظارتی واگرا؛ مدل مبتنی بر محصول(ایالات متحده، کانادا، برزیل) ، مدل مبتنی بر فرآیند(اتحادیه اروپا)؛ مدل راهبردومحدود کننده (روسیه، و تا حدی چین، هند، ایران، ژاپن) شناسایی شد. شایان ذکراست ظهورتکنیک های ژنومی جدید (NGTs) پیچیده گی جدید در تنظیم گری بین المللی این حوزه ایجاد کرده است.نتایج این پژوهش میتواند به سیاست گذاران، نهادهای نظارتی و ذی نفعان کلیدی کمک کند تا با حرکت از مناقشات حل نشده به سمت همگرایی، نگرانی های ایمنی را با منافع فناوری متعادل سازند و نظام های نظارتی کارامد، سرمایه گذاری های راهبردی (کاربردهای پیچیده ترمانند واکسن گیاهان؛ بکارگیری هوش مصنوعی در پلتقرمهای بین المللی) آینده ای پایدارتر برای بیوتکنولوژی کشاورزی طراحی کنند.

کلیدواژه ها:

مقررات ایمنی مواد غذایی مهندسی زیستی GMOs ، برچسب گذاری GMOs ، ارزیابی ریسک GMOs ، سیاست های بین المللی شفافیت ایمنی GMOs ، پروتکل کارتاگنا ، تحلیل تطبیقی