بررسی تاثیر محصوریت پارک بر احساس امنیت محیطی کاربران در پارک های شهری (مطالعه موردی: پارک های شادی و میخک شهر تبریز)

احساس امنیت یکی از مهم ترین شاخص های کیفیت فضاهای سبز شهری است و نقش تعیین کننده ای در میزان حضور، تعاملات اجتماعی و رضایت کاربران از پارک های شهری دارد. در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی تاثیر محصوریت فضایی بر احساس امنیت کاربران در پارک های شهری، دو پارک «شادی» و «میخک» شهر تبریز را به عنوان نمونه مورد مطالعه انتخاب کرده است. پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی است. داده ها از طریق پرسشنامه و برداشت های میدانی گردآوری و با استفاده از آزمون های آماری توصیفی، همبستگی اسپیرمن و تحلیل واریانس (ANOVA) تحلیل شدند. نتایج نشان داد که تمامی مولفه های کالبدی مورد بررسی شامل فرم و فضا، آسایش بصری و محیطی، اندازه فضاها و سازمان فضایی و نفوذپذیری، رابطه ای مثبت و معنادار با محصوریت پارک و در نتیجه احساس امنیت کاربران دارند. در میان این مولفه ها، اندازه فضاها با ضریب همبستگی ۸۰۵/۰ بیشترین تاثیر را بر ادراک محصوریت و امنیت داشته و پس از آن سازمان فضایی و نفوذپذیری با ضریب ۷۹۹/۰، آسایش بصری و محیطی با ضریب ۷۳۰/۰ و فرم و فضا با ضریب ۶۵۳/۰ قرار گرفته اند. همچنین نتایج تحلیل واریانس نشان داد که بین دیدگاه زنان و مردان در تمامی مولفه های مورد بررسی تفاوت معناداری وجود دارد و زنان نسبت به مردان حساسیت بیشتری نسبت به عوامل موثر بر امنیت محیطی نشان می دهند. یافته های پژوهش بر اهمیت طراحی یکپارچه کالبدی، تقویت خوانایی فضایی، مقیاس مناسب فضاها، نفوذپذیری کنترل شده و ارتقای کیفیت بصری در افزایش احساس امنیت و ارتقای کیفیت پارک های شهری تاکید می کند و می تواند راهنمایی موثر برای برنامه ریزان، طراحان شهری و مدیران فضاهای سبز در طراحی و بازآفرینی پارک های شهری باشد.

کلیدواژه ها:

احساس امنیت ، محصوریت فضایی ، پارک های شهری ، کیفیت محیطی ، نفوذپذیری فضایی