طبقه بندی و ارزیابی اقتصادی داروهای مازاد ذخیره شده در منازل شهروندان تهرانی در سال ۱۴۰۲

مقدمه و هدف: نگهداری داروهای مازاد در منازل به دلیل تهدید و تاثیر سوء بهداشتی بر سلامت خانواده، نیازمند توجه ویژه است که باید بر پایه عوامل جمعیت شناختی و فرهنگی بهینه سازی شود. هدف مطالعه طبقه بندی و ارزیابی اقتصادی داروهای مازاد در منازل شهروندان تهرانی است. روش کار: پژوهش حاضر توصیفی تحلیلی و از نوع مقطعی بود. جامعه موردمطالعه خانواده های ساکن در مناطق منتخب تهران بودند که به صورت هدفمند انتخاب شدند که تعداد آن ها بر پایه روش شارل کوکران، حجم نمونه ۳۸۴ خانوار محاسبه شد اما ۴۳۷ خانوار در مطالعه وارد شدند. پرسش نامه لازم براساس مرور منابع طراحی و روایی و پایایی آن انجام شد. پرسش نامه ها با فراخوان ارسال و تکمیل شدند و داروهای مازاد جمع آوری شده، بر پایه سیستم طبقه بندی شیمیایی درمانی آناتومیک طبقه بندی شدند. داده ها با کمک نرم افزار SPSS نسخه ۲۶و اکسل نسخه ۲۰۱۰ آنالیز شد. جهت توصیف داده ها از روش های آمار توصیفی استفاده شد. یافته ها: ۹۴/۱ درصد از خانوارهای مطالعه شده دارای داروهای مازاد در منزل بودند و حدود ۴۸/۷ درصد از خانوارها داروها را تا زمان انقضاء تاریخ نگهداری می کردند. از کل داروهای مازاد، ۶۷/۲ درصد داروها دارای تاریخ اعتبار و سالم و ۳۲/۸ درصد تاریخ گذشته و معیوب بودند. متوسط ارزش ریالی این داروها در هر خانوار حدود ۴/۵ میلیون ریال برآورد شد. بیشترین داروهای مازاد شناسایی شده، مربوط به داروهای سیستم های تنفسی، گوارش، قلبی-عروقی و عصبی بودند. نتیجه گیری: مداخلات آموزشی و فرهنگی جهت مدیریت صحیح مصرف داروها در سطح خانوار و همچنین بازنگری در سامانه های تجویز و فروش دارو برای کاهش میزان داروهای مازاد در منازل، ضروری است.

کلیدواژه ها:

Demogerafic data ، Drugs Classification ، Surplus medicines ، Tehran ، Economic evaluation ، اطلاعات جمعیت شناسی ، طبقه بندی داروها ، داروهای مازاد ، تهران ، ارزیابی اقتصادی