ارائه مدل مفهومی سه لایه ترکیبی BIM–LCA با رویکرد سلامت محور در مواجهه با سندروم ساختمان بیمار: شواهدی از چهار پروژه منتخب

سندروم ساختمان بیمار (SBS) ، در حال حاضر یکی از اصلی ترین چالش های موجود درباره تاثیر مستقیم و عمیق محیط های ساخته شده بر سلامت و میزان بهره وری ساکنین یک ساختمان می باشد و نیازمند یک چارچوب نوین برای تحلیل، کنترل و مدیریت است. در راستای دستیابی به این چارچوب نوین نیازمند استفاده از فناوری های متنوع و متعددی خواهیم بود تا با نگرش سلامت محور داده های بدست آمده از این فناوری ها را در راستای کنترل و مدیریت محیط های ساخته شده بکار بریم. با نگاهی به پژوهش های پیشین در می یابیم که فناوری هایی نظیر مدلسازی اطلاعات ساختمان (BIM) و ارزیابی چرخه حیات (LCA) اگرچه در دهه اخیر بصورت مستمر و گسترده در پژوهش ها بکار رفته اند لیکن نگاه به آنها اکثرا از نگرش انرژی و پایداری بوده است و کمتر نگاه و نگرشی از جنس سلامت ساکنین و پایش لحظه ای برای آسایش ساکنین در آنها لحاظ گردیده است و تاکنون هیچ چارچوب یکپارچه و سلامت محور که این دو فناوری را در راستای پایش و کنترل پیامدهای انسانی تلفیق کند، ارائه نشده است. این مقاله برای نخستین بار یک مدل مفهومی سه لایه ترکیبی BIM–LCA با رویکرد سلامت محور معرفی می کند، مدلی که سعی بر آن دارد تا با بررسی مسیرهای علی میان شرایط محیطی و کالبدی یک ساختمان، فناوری ها و پیامدهای انسانی، یک ساختار منسجم ارائه نماید. نوآوری کلیدی این مدل در پایش لحظه ای داده ها با نگرش سلامت محور انسانیست، که امکان پایش، کنترل و مدیریت لحظه ای یک ساختمان را در جهت بالا نگاه داشتن کیفیت لحظه ای محیط در جهت سلامت ساکنین را بوجود می آورد و بدین ترتیب، معیاری عملی برای ارزیابی و کاهش علائم SBS در اختیار تصمیم گیران قرار می دهد. روش این تحقیق مبتنی بر مرور نظام مند و تحلیل کیفی، کمی مطالعات پیشین است و در نهایت با بررسی داده های کمی دو مطالعه بین المللی و دو مطالعه محلی که توسط نویسنده انجام گردیده است، اعتبارسنجی مدل ارائه شده بررسی گشت. نتایج نشان داد که مدل پیشنهادی توانسته است با دقت بالا روابط علی میان متغیرهای محیطی، مدیریتی و انسانی را بازنمایی کند و قابلیت تعمیم در سناریوهای متنوع طراحی و بهره برداری را داشته باشد.

کلیدواژه ها:

سندروم ساختمان بیمار ، مدلسازی اطلاعات ساختمان ، ارزیابی چرخه حیات ، مدل مفهومی ، ساخت و ساز