تسلیحات هایپرسونیک و تهدیدات آن برای ثبات راهبردی در افق ۲۰۴۰

زمینه و هدف: تسلیحات هایپرسونیک با ویژگی هایی چون سرعت بالا و مانورپذیری، پارادایم تهدیدات سنتی را دچار دگرگونی کرده اند لذا این مقاله با هدف شناسایی تهدیدات این تسلیحات به بررسی تاثیر این فناوری بر ثبات راهبردی در نظام بین الملل در افق ۲۰۴۰ و ترسیم آینده های بدیل انجام شده است. مسئله محوری در این پژوهش آن است که هایپرسونیک ها صرفا یک ارتقای فناورانه در سرعت و دقت نیستند، بلکه با فشرده سازی زمان تصمیم گیری، افزایش ابهام در منشا، مقصد و نوع کلاهک و تعمیق شکاف میان توان تسلیحات تهاجمی و سامانه های دفاعی، منطق کلاسیک بازدارندگی را دچار دگرگونی می کنند.روش ها: پژوهش با رویکرد کیفی و تحلیل محتوای هدایت شده انجام شد. از میان ۱۲۸ منبع، ۸۴ منبع معتبر انتخاب و ۶۲ کد اولیه استخراج گردید. با بهره گیری از سناریونگاری سه بعدی و تحلیل لایه ای علی، هشت سناریو برای افق ۲۰۴۰ تدوین شد.یافته ها: سه پیشران کلیدی تهدید شامل «بی ثباتی راهبردی»، «ناکارآمدی سامانه های دفاع موشکی» و«تشدید ناخواسته و ابهام راهبردی» شناسایی شد. سناریوهای احصا شده بر مبنای عدم قطعیت ها طیفی از فروپاشی ثبات در محیط «آنارشی الگوریتمی تهاجمی» تا «بازدارندگی اصلاح شده همکاری محور» را نشان می دهند که در آن آینده ثبات راهبردی بیش از آنکه تابع ویژگی های فنی ثابت باشد، به نحوه حکمرانی فناورانه، سطح خودمختاری سامانه ها و میزان همکاری بین المللی وابسته است.نتیجه گیری ها: تهدید اصلی هایپرسونیک ها نه در قدرت تخریب، بلکه در اختلال فرآیند تصمیم گیری و ادراک نهفته است. برای مدیریت ریسک تشدید ناخواسته، بازتعریف مفهوم ثبات راهبردی، حفظ «انسان در حلقه تصمیم»، توسعه رژیم های شفافیت و دیپلماسی پیشگیرانه ضروری است.

کلیدواژه ها:

تهدید ، هایپرسونیک ، تسلیحات هایپرسونیک ، ثبات راهبردی