رویکرد سیاست گذاری جنایی ایران نسبت به نظام عدالت کیفری در عصر جهانی شدن

سیاست گذاری جنایی نسبت به نظام عدالت کیفری در عصر جهانی شدن دچار تحولات مهمی شده است. در بستر جهانی شدن، حقوق بزه دیده، بزهکار و جامعه به عنوان عناصر اصلی عدلت کیفری مورد توجه قرار گرفته است. سوال اساسی این است که تحت این تاثیر سیاست گذاری جنایی ایران نسبت به نظام عدالت کیفری در عصر جهانی شدن چه رویکردی اتخاذ کرده و دچار چه تحولی شده است؟ این مقاله توصیفی تحلیلی است و با استفاده از روش کتابخانه ای به بررسی سوال مورد اشاره پرداخته است. در این پژوهش، داده ها به صورت مستقیم از منابع اسنادی و مکتوب گردآوری شده است. یافته ها نشان می دهد، سیاست گذاری جنایی ایران نیز در برابر این روند، رویکردی چندلایه و تلفیقی اتخاذ کرده است که می توان آن را «الگوی عدالت کیفری اسلامی جهانی شده» نامید. در این الگو، سیاست گذاری جنایی ایران ضمن حفظ مبانی فقهی چون کرامت انسانی، تا حدی با هنجارهای بین المللی از جمله اصول عدالت ترمیمی حقوق بشر در زمینه حقوق متهم و بزهکار و حقوق بزه دیده همراه شده است. در واقع، سیاست گذاری جنایی ایران نیز در واکنش به این دگرگونی، از منظر فقه اسلامی و سیاست گذاری جنایی، تلاش کرده تعادل میان حمایت از بزه دیده و رعایت کرامت بزه کار را برقرار کند؛ تعادلی که بازتابی از عدالت ترمیمی و کرامت انسانی در چارچوب شریعت است. نتیجه اینکه، سیاست گذاری عدالت کیفری ایران در مسیر ایجاد مدلی از عدالت پاسخگو و بومی سازی شده جهانی قرار دارد که از یک سو، از فشار همسان سازی فرهنگی مصون مانده و از سوی دیگر، خود را به منطق عقلانیت جهانی در تضمین کرامت، پاسخگویی نهادی و حمایت از منافع جمعی نزدیک کرده است.

کلیدواژه ها:

سیاست گذاری جنایی ، عدالت کیفری ، جهانی شدن ، حقوق بزه دیده ، حقوق بزهکار