نقش والدین در قبال نماز فرزندان با تاکید بر ادله امر به نماز

هدف: این پژوهش با هدف بررسی مبنای فقهی مسئولیت والدین در امر کردن فرزندان به نماز و تعیین قلمرو و ساختار تربیتی این مسئولیت انجام شده است. پرسش اصلی آن است که آیا ادله نقلی موجود در منابع اسلامی مسئولیت مشخصی برای والدین در امر فرزندان به نماز اثبات میکند و در صورت اثبات این مسئولیت چگونه در قالب فرایندی تدریجی و نظام مند از تربیت دینی قابل تبیین است؟ روش پژوهش: روش پژوهش با روش تحلیلی - استنباطی و با استفاده از مطالعات کتابخانه ای انجام شده و بر قرآن کریم روایات منابع فقهی و منابع مرتبط با علم رجال تکیه دارد ادله روایی مربوط به آموزش نماز به کودکان در سه دسته بررسی و طبقه بندی شد: ۱. نصوص صریح دال بر مسئولیت والدین یا سرپرستان در آموزش نماز ؛۲. شواهد ضمنی موید مسئولیت والدین و ۳. روایات مربوط به نمازگزاردن کودکان یا جمع میان نمازها روایات از دو جهت سندی و دلالی بررسی و یافته ها در قالب الگویی نظام مند از فرایند تربیتی تلفیق شد. یافته ها: بررسی ادله نشان می دهد که مسئولیت والدین در امر فرزندان به نماز هم بر اساس دلالت های صریح و هم ضمنی قابل اثبات است روایات صریح مسئولیت والدین یا سرپرستان را در آموزش نماز به طور مستقیم بیان می کنند و سایر روایات نیز با توصیف فرایند آموزش و تمرین کودکان به صورت غیر مستقیم این مسئولیت را تایید می کنند همچنین روایات مربوط به آموزش تدریجی نماز و تسهیل آن از طریق جمع میان نمازها نشان میدهد که آموزش نماز در دوران کودکی تکلیفی یکسان و ثابت در تمام مراحل کودکی نیست بلکه فرایندی تدریجی و متناسب با ظرفیت های در حال رشد کودک است بر این اساس الگویی سه مرحله ای پیشنهاد شد آمادگی شناختی پیش از هفت سالگی آغاز آموزش عملی پس از شکل گیری درک اولیه از نماز و تقویت التزام عملی از نه سالگی از طریق اقدامات پیشگیرانه و انضباطی متناسب.. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهد که ادله نقلی اسلامی مسئولیت والدین در امر فرزندان به نماز را از طریق دلالت های صریح و ضمنی اثبات میکند روایات همچنین بیانگر آن است که تربیت نمازگزارانه در دوران کودکی تکلیفی یکسان در همه مراحل نیست بلکه فرایندی تدریجی و متناسب با ظرفیتهای رشدی کودک است بر این اساس الگوی سه مرحله ای شامل آمادگی شناختی پیش از هفت سالگی آغاز آموزش عملی پس از شکل گیری درک اولیه از نماز و تقویت التزام از نه سالگی با استفاده از اقدامات پیشگیرانه و انضباطی مناسب پیشنهاد می شود. بنابراین مسئولیت والدین در تربیت نمازگزاران شه در ادله فقهی دارد و در قالب فرایندی ساختارمند از آمادگی شناختی به آموزش عملی و سپس به التزام پایدار دینی پیش می رود.

کلیدواژه ها:

نماز ، تربیت عبادی ، مسئولیت والدین ، والدین ، فقه تربیتی