ارزیابی فقهی و حقوقی نقش تربیت در حضانت کودک

هدف: حضانت یکی از مفاهیم مهم در نظام فقهی و حقوقی ایران است که غالبا بر تامین نیازهای مادی و مراقبت جسمانی کودک تمرکز دارد. با این حال، به نظر می رسد در فقه و قانون، تربیت به عنوان عنصری مستقل از حضانت تلقی شده و کمتر به طور دقیق مورد بررسی قرار گرفته است. این وضعیت موجب شده است که حضانت عمدتا به جنبه های اجرایی و مالی محدود شود و جایگاه تربیتی آن به درستی تبیین نگردد. ازاین رو، هدف این پژوهش بررسی این پرسش است که آیا حضانت شامل تربیت کودک نیز می شود یا خیر. روش: این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و با استفاده از منابع فقهی و حقوقی انجام شده است. در این راستا دیدگاه های مطرح درباره رابطه حضانت و تربیت مورد بررسی، تحلیل و مقایسه قرار گرفته است تا جایگاه تربیت در مفهوم حضانت روشن شود. یافته ها: بررسی دیدگاه ها نشان می دهد که دو نظریه اصلی در این زمینه وجود دارد. نظریه عدم شمول حضانت بر تربیت، حضانت را صرفا ناظر بر نگهداری و تامین نیازهای جسمانی کودک دانسته و تربیت را امری مستقل از آن می داند. در مقابل، نظریه شمول حضانت بر تربیت بر این باور است که حضانت علاوه بر مراقبت جسمانی، شامل پرورش روحی، اخلاقی و اجتماعی کودک نیز می شود و والدین در دوران حضانت مسئول هدایت تربیتی فرزند هستند. نتیجه گیری: نتیجه آنکه نظریه شمول حضانت بر تربیت از پشتوانه استدلالی قوی تری برخوردار است. همچنین معیارهایی مانند ماهیت حضانت که بدون تربیت ناقص خواهد بود، ضرورت هدایت والدین در شکل گیری شخصیت کودک، و نیز استناد به قیاس اولویت و قاعده لاضرر، برتری این دیدگاه را تقویت می کنند.

کلیدواژه ها:

فقه تربیتی ، حضانت ، نظریه عدم شمول ، حقوق تربیتی ، نظریه شمول