وظیفه مندی حکومت در برنامه ریزی آموزشی با استناد به قواعد فقهی

هدف: نظام آموزشی هر جامعه، بستر تحقق اهداف دینی، اخلاقی و اجتماعی و یکی از عوامل اساسی توسعه کشور است. تحقق این اهداف، مستلزم برنامه ریزی آموزشی متناسب با نیازهای جامعه است. با توجه به توانایی و اقتدار حکومت اسلامی در تحقق این امر، هدف این پژوهش پاسخ به این سوال اصلی است که وظیفه مندی حکومت در برنامه ریزی آموزشی با استناد به قواعد فقهی چیست؟ روش پژوهش: این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه ای و بر اساس شیوه اجتهادی شیعه، قواعد فقهی مرتبط با وظیفه حکومت در برنامه ریزی آموزشی را بررسی کرده است. یافته ها: قاعده هدایت، وجوب حفظ نظام، دفاع از مسلمانان، حفظ عزت مسلمین و وجوب نشر علم، در رویکرد فقه فردی، بر وجوب کفایی برنامه ریزی آموزشی دلالت دارند؛ زیرا نهادهایی همچون علما و خانواده نیز در این زمینه وظیفه دارند. در رویکرد فقه حکومت، نظام سازی آموزشی برای تامین نیازهای جامعه واجب بوده و بر عهده حکومت و مجموعه عناصر آموزشی آن است. برنامه ریزی آموزشی در سطح کلان شامل تبیین وضع موجود، شناخت نقاط ضعف و قوت، انتخاب اهداف و خط مشی ها، تعیین اولویت ها و تهیه برنامه اجرایی است. نتیجه گیری: حکومت اسلامی در چارچوب فقه حکومتی، نسبت به نظام سازی و برنامه ریزی آموزشی برای تامین نیازهای جامعه وظیفه دارد. وجوب برنامه ریزی آموزشی به احکام الزامی و مبتلابه جامعه اختصاص دارد و در موارد فراتر از آن، مستحب است؛ همچنین در شرایطی مانند نیاز جامعه اسلامی برای حفظ نظام اجتماعی، این برنامه ریزی به حکم وجوب می رسد.

کلیدواژه ها:

برنامه ریزی آموزشی ، حکومت اسلامی ، فقه و حکومت ، فقه تربیتی ، فقه نظام