بنیادهای فقهی و حقوقی حق کودک بر آموزش و تربیت با تکیه بر نظریه تلازم حق و تکلیف

هدف: امروزه اهتمام به حقوق کودک در راستای پرورش نسلی صالح و متعهد، بیش از پیش اهمیت یافته است؛ به ویژه در جهانی که حقوق کودک تحت تاثیر ناملایمات ایدئولوژیکی و تحولات سیاسی و اجتماعی قرار دارد. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف تبیین بنیادهای فقهی و حقوقی حق کودک بر آموزش و تربیت، با تاکید بر نظریه تلازم حق و تکلیف، انجام شده است. روش پژوهش: این پژوهش به روش توصیفی تحلیلی و با استناد به منابع فقهی و حقوقی انجام شده است. یافته ها: فقه اسلامی، با استناد به ادله قرآنی، روایی و قواعد فقهی، حق آموزش و تربیت را به مثابه حقی ذاتی و اصیل برای کودک به رسمیت می شناسد و با تکیه بر ملازمه حق و تکلیف، مسئولیت تحقق آن را بر عهده والدین و سایر عوامل تربیتی قرار می دهد. همچنین، نگاه جامع دین به تربیت، همراه با نظام پاداش و عقاب، انگیزه لازم برای عمل به این تکلیف را فراهم می آورد. در مقابل، منابع حقوقی، اگرچه این حق را به عنوان مسئولیتی مشترک میان خانواده و حکومت تعریف کرده اند، نوع نگاه آن ها به حق آموزش و تربیت عمدتا سطحی و این جهانی است و ابعاد ارزشی، فرامادی و معنوی تربیت در آن کمتر مورد توجه قرار گرفته است. نتیجه گیری: بر این اساس، رویکرد فقهی با پشتوانه وحیانی خود، افزون بر تبیین الزامات شرعی حق آموزش و تربیت، راهبردهایی عملی و هماهنگ با نیازهای مادی و معنوی کودک ارائه می دهد. نوآوری این پژوهش در تلفیق نظام مند دو منظومه فقهی و حقوقی و تبیین استدلالی مبانی فقهی حق کودک بر آموزش و تربیت با تکیه بر نظریه تلازم حق و تکلیف است.

کلیدواژه ها:

رجحان آموزش ، تلازم حق وتکلیف ، عوامل تربیتی ، تحصیل رایگان ، قاعده کرامت