ارزیابی شاخص های کالبدی موثر بر امنیت محیطی در محلات حاشیه ای شهر بوشهر: مطالعه ای میدانی مبتنی بر رویکرد CPTED

چکیدهامنیت محیطی یکی از مولفه های اساسی کیفیت زندگی شهری است که در سکونتگاه های حاشیه ای، به دلیل ضعف زیرساخت های کالبدی، نابرابری فضایی و آسیب های اجتماعی، اهمیت بیشتری می یابد. محلات حاشیه ای شهر بوشهر نیز با چالش هایی نظیر کمبود روشنایی، فرسودگی معابر، ضعف فضاهای عمومی و نشانه های بی نظمی محیطی مواجه اند که می تواند امنیت محیطی را تحت تاثیر قرار دهد. پژوهش حاضر با هدف ارزیابی شاخص های کالبدی موثر بر امنیت محیطی در محلات حاشیه ای شهر بوشهر انجام شد. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی–تحلیلی با رویکرد آمیخته (کمی–کیفی) است. داده ها از طریق مشاهده میدانی، پرسشنامه ساکنان، مصاحبه با متخصصان و داده های رسمی جرم گردآوری شد. داده های کمی با نرم افزار SPSS و داده های کیفی با روش تحلیل مضمونی تحلیل شدند. یافته ها نشان داد بین کیفیت محیط کالبدی و امنیت محیطی رابطه ای مستقیم و معنادار وجود دارد. نورپردازی مناسب، کیفیت مطلوب معابر، فضاهای عمومی فعال و کنترل دسترسی موثر از مهم ترین عوامل تقویت کننده امنیت محیطی هستند. در مقابل، ضعف روشنایی، فرسودگی زیرساخت ها، فضاهای رهاشده و نشانه های بی نظمی محیطی از عوامل اصلی تضعیف امنیت محسوب می شوند. نتایج پژوهش بر اهمیت طراحی محیطی در ارتقای امنیت شهری تاکید دارد و نشان می دهد رویکرد CPTED می تواند چارچوبی موثر برای شناسایی نقاط آسیب پذیر و طراحی مداخلات هدفمند در سکونتگاه های حاشیه ای فراهم کند.

کلیدواژه ها:

امنیت محیطی ، طراحی محیطی ، CPTED ، محلات حاشیه ای ، شهر بوشهر