چالش های حقوق بین الملل بشردوستانه در مواجهه با سامانه های تسلیحاتی خودمختار مبتنی بر هوش مصنوعی

پیشرفت های سریع هوش مصنوعی در سال های اخیر، تحول چشمگیری در فناوری های نظامی و به ویژه در توسعه سامانه های تسلیحاتی خودمختار ایجاد کرده است. این سامانه ها می توانند پس از فعال سازی، بدون مداخله مستقیم انسان، اهداف را شناسایی، انتخاب و مورد حمله قرار دهند. گسترش این فناوری ها پرسش های جدی درباره انطباق آن ها با قواعد حقوق بین الملل بشردوستانه برانگیخته است؛ حقوقی که با هدف محدود کردن آثار مخاصمات مسلحانه و حمایت از غیرنظامیان شکل گرفته است. در این چارچوب، رعایت اصول بنیادین همچون تفکیک، تناسب، ضرورت نظامی و منع ایراد رنج غیرضروری، از مهم ترین چالش های حقوقی مرتبط با این سامانه ها به شمار می رود.افزون بر این، افزایش سطح خودمختاری در این فناوری ها ممکن است توانایی آن ها را در تشخیص دقیق اهداف نظامی و ارزیابی شرایط پیچیده میدان نبرد با تردید مواجه سازد. در این میان، مفهوم «کنترل انسانی معنادار» به عنوان یکی از رویکردهای مهم، بر ضرورت حفظ نقش انسان در تصمیم گیری های مربوط به استفاده از نیروی کشنده تاکید می کند. این مقاله با روش توصیفی تحلیلی و با اتکا به منابع حقوقی و اسناد بین المللی، چالش های حقوقی ناشی از به کارگیری سامانه های تسلیحاتی خودمختار مبتنی بر هوش مصنوعی را بررسی می کند. یافته ها نشان می دهد که استفاده از این سامانه ها بدون نظارت موثر انسانی و چارچوب حقوقی روشن، می تواند خطر نقض اصول بنیادین حقوق بین الملل بشردوستانه را افزایش دهد.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، سامانه های تسلیحاتی خودمختار ، حقوق بین الملل بشردوستانه ، کنترل انسانی معنادار ، مسئولیت بین المللی