تعیین غلظت فلزات سنگین روی، سرب، کادمیوم و جیوه در بافت عضله ماهی کپور وحشی (Cyprinus carpio) در استان گیلان

گسترش آلاینده های مختلف از جمله فلزات سنگین موجب شده بسیاری از اکوسیستم های دریایی، آب شیرین و موجودات ساکن آن ها تحت تاثیرات منفی قرار گیرند. فلزات سنگین جزو آلاینده های غیرقابل تجزیه به حساب می آیند و سنجش آن ها در آب، رسوب و ماهیان، معیاری برای سنجش آلودگی محیط و میزان تاثیر آن بر جوامع انسانی است. انتقال فلزات سنگین توسط زنجیره غذایی، عاملی تهدیدکننده برای جامعه بشری تلقی می شود. نظر به اینکه بافت عضله ماهی نقش مهمی در تغذیه انسان دارد، اطمینان از سلامت آن حائز اهمیت است. در این تحقیق ۲۴ عدد ماهی کپور معمولی وحشی (Cyprinus carpio) با میانگین وزنی ۱۶۱ ± ۱۴۵۰ گرم در فروردین ماه سال ۱۴۰۱ به طور تصادفی از بازارهای عرضه ماهی شهرهای آستارا، هشتپر، انزلی، رشت، کلاچای و کیاشهر در استان گیلان جمع آوری شد و از نظر میزان چهار فلز سنگین سرب، روی، کادمیوم و جیوه بررسی شدند. ۱۰۰ گرم عضله پشتی بعد از زیست­سنجی، کدگذاری و تا زمان هضم در دمای ۲۰-  درجه سانتی­گراد نگهداری شدند. سنجش فلزات سنگین با دستگاه جذب اتمی انجام شد. بین تجمع فلزات سنگین در جنس نر و ماده و نیز بین میزان فلزات سنگین و صفات زیستی اندازه گیری شده بدن در نمونه ­های آزمایشی اختلاف معنی دار دیده نشد. مقادیر فلزات سنگین روی  (۲۴/۱۴ ± ۷۳/۲۴)، کادمیوم (۰۰۰۲/۰ ± ۰۰۳/۰)، سرب (۰۰۱/۰ ± ۰۲۵۲/۰) و جیوه (۰۶۵۹/۰ ± ۰۸۴۲/۰) برحسب میکروگرم در گرم وزن خشک و پایین تر از حد مجاز استانداردهای بین المللی (FAO/WHO) و استاندارد ملی (سازمان دامپزشکی کشور) بود. آلودگی رسوبات می تواند باعث آلودگی موجودات کفزی کوچک و به دنبال آن انتقال آلودگی به ماهیان کفزی و بنتوزخوار شود. بنابراین، کمتر بودن میزان آلودگی به فلزات سنگین روی، کادمیوم، سرب و جیوه در تحقیق حاضر می تواند نشان­دهنده پایین بودن آلودگی در رسوبات و کفزیان کوچک در منطقه باشد.

کلیدواژه ها:

آلودگی ، دریای خزر ، فلزات سنگین ، ماهی کپور وحشی ، عضله