سنجش میزان آلودگی ناشی از فلزات سنگین در رسوبات سواحل جزیره هرمز، بندرعباس و بندر لنگه در استان هرمزگان و تعیین شاخص های غنی شدگی و مولر

و      زمینه و هدف: در سالهای اخیر فعالیتهای اقتصادی متعددی نظیر پالایش نفت خام، تولیدات آلومینیوم و روی، تعمیر و ساخت کشتی، تخلیه و بارگیری انواع مواد معدنی و شیمیایی و غیره در استان هرمزگان به عنوان مرکز توسعه جنوب کشور ایران شکل گرفته که این موضوع موجب تشدید بار آلودگی و تخریب اکوسیستم حساس آب های ساحلی منطقه شده است. لذا شناسایی و اندازه­گیری و ردیابی عناصر فلزات سنگین در رسوبات آب های ساحلی با توجه به اثرات زیانباری که بر اکوسیستمهای دریایی و از جمله آبزیان و به تبع آن بر انسان اثر می گذارد از اهمیت ویژهای برخوردار است. روش ها: در این تحقیق میزان فلزات سنگین سرب، نیکل، روی، مس و آهن در رسوبات ساحلی جزیره هرمز، بندرعباس و بندر لنگه در دو فصل تابستان و زمستان ۱۴۰۳ مورد سنجش قرار گرفت. نمونه ها به آزمایشگاه منتقل و کلیه مراحل نمونه برداری و هضم رسوب طبق روش استاندارد موپام (Moopam)، انجام یافت. سپس میزان غلظت عناصر سرب، نیکل، روی، آهن و مس توسط دستگاه جذب اتمی (ساخت کارخانه آنالیتیک کشور آلمان مدل contr AA۷۰۰) مورد اندازه­گیری قرار گرفتند. یافته ها: نتایج نشان داد که میانگین غلظت عناصر سنگین سرب، نیکل، روی، مس و آهن در تمام ایستگاههای نمونه برداری با یکدیگر اختلاف معنی داری را نشان می دهد (p-value<۰.۰۵). بطوریکه بیشترین میانگین غلظت فلزات سرب، نیکل، روی و مس در منطقه بندرعباس و کمترین میانگین غلظت فلزات فوق در منطقه بندرلنگه و همچنمین بیشترین میانگین غلظت فلز آهن در منطقه هرمز و کمترین میانگین غلظت فلز آهن در منطقه بندرلنگه مشاهده شد. در تمام مناطق مورد مطالعه غلظت فلزات سنگین سرب، نیکل، روی، مس و آهن در فصل تابستان بیشتر از زمستان بود. همچنین نتایج نشان داد که فاکتور غنی شدگی فلزات در تمامی نمونه های رسوب کم می باشد و از لحاظ شاخص ژئوشیمیایی مولر، درجه آلودگی خاک در رده خاکهای غیر آلوده می باشند. نتیجه گیری: به طور کلی با توجه به نتایج می توان اذعان نمود گرچه در حال حاضر رسوبات مناطق مورد مطالعه آلوده به فلزات سنگین نیستند، اما به دلیل توسعه سریع شهرنشینی، گردشگری و صنعتی شدن، پایش آلودگی فلزات سنگین در منطقه مطالعاتی به سبب اهمیت اکولوژیکی آن به صورت مداوم ضروری می باشد.

کلیدواژه ها:

Heavy metals ، Sediments ، Atomic absorption spectrometer ، Enrichment index and molar ، فلزات سنگین ، رسوبات ، دستگاه جذب اتمی ، شاخص غنی شدگی و مولر