آبزیان ایران در سایه تغییر اقلیم: چشم اندازی نو به تهدیدهای بیماری های نوپدید و بازپدید و بایسته های مدیریتی

زمینه و هدف: تغییر اقلیم به عنوان یکی از مهم ترین چالش های زیست محیطی قرن بیست ویکم، اثرات گسترده و قابل توجهی بر بوم سازگان های طبیعی (Natural Ecosystems) و به ویژه بر بوم سازگان های آبی (Aquatic Ecosystems) جهان بر جای گذاشته است. ایران به دلیل قرارگیری در کمربند خشک و نیمه خشک، بیش از میانگین جهانی تحت تاثیر این پدیده قرار دارد. افزایش دمای آب، تغییر الگوی بارش، تشدید خشکسالی، افزایش شوری، اسیدی شدن آب ها و کاهش اکسیژن محلول از جمله پیامدهای مستقیم تغییر اقلیم هستند که سلامت آبزیان را تهدید می کنند. روش ها: این مطالعه به صورت یک مرور تلفیقی و تحلیلی انجام شد و با بررسی و ادغام منابع علمی معتبر، آثار تغییر اقلیم بر سلامت آبزیان و ارتباط آن با بروز بیماری های عفونی در جمعیت های آبزیان وحشی و پرورشی ارزیابی شد. یافته ها: نتایج نشان داد که تغییرات محیطی ناشی از اقلیم، همراه با عواملی مانند آلودگی و مداخلات انسانی ناپایدار، موجب استرس فیزیولوژیک، تضعیف سیستم ایمنی میزبان و فراهم شدن شرایط مناسب برای رشد و تکثیر عوامل بیماری زا می شود. این فرایندها در نهایت می توانند به ظهور یا بازپدیدی بیماری های ویروسی، باکتریایی و انگلی در آبزیان منجر شوند. نتیجه گیری: بررسی حاضر نشان می دهد که برای کاهش ریسک بیماری ها در آبزی پروری و بوم سازگان های آبی، حرکت از رویکردهای واکنشی به سمت اقداماتی همچون مدل سازی بیماری ها (Disease Modeling)، مدیریت سازگار با تغییر اقلیم، تقویت تاب آوری، و ارتقای امنیت زیستی و ایمنی زیستی ضروری است.

کلیدواژه ها:

Climate change ، Aquatic animals ، Emerging diseases ، Re Emerging diseases ، Biosecurity. ، تغییر اقلیم ، آبزیان ، بیماری های نوپدید ، بیماری های بازپدید ، امنیت زیستی.