ارزیابی عملکرد سیستم های آبیاری عقربه ای با تاکید بر شاخص های کارایی سیستم در شرایط اقلیمی دشت مغان

هدف: هدف این پژوهش، ارزیابی عملکرد سه سامانه آبیاری عقربه ای (A، B و C) با طول  ۵۱۴، ۷/۲۱۲ و ۶۰/۲۵۹ متر مستقر در شرکت کشت و صنعت مغان از نظر ضریب یکنواختی، یکنواختی توزیع آب، تلفات تبخیر و بادبردگی، راندمان پتانسیل آب PELQ ، راندمان واقعی کاربرد آب AELQ  و راندمان کاربرد آب بوده است. هدف اصلی این تحقیق، شناسایی عوامل موثر در کاهش عملکرد سامانه ها و افزایش بهره وری آبیاری است. روش پژوهش: برای انجام این ارزیابی که در سال ۱۴۰۳ انجام شد از روش قوطی چینی در دو الگوی شعاعی و محیطی استفاده گردید. قوطی های پلاستیکی ساده روی میله های فلزی نصب شده در خاک قرار گرفتند و پس از عبور کامل دستگاه ها، حجم آب جمع آوری شده توسط استوانه مدرج اندازه گیری شد. همچنین دبی و فشار آبپاش ها به طور میدانی اندازه گیری گردید. از داده های هواشناسی شامل سرعت باد، دما و رطوبت نیز برای تحلیل تلفات تبخیر و بادبردگی استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که سامانه C بهترین عملکرد را با راندمان کاربرد آب ۶۴/۸۴ درصد و کم ترین تلفات تبخیر و بادبردگی ۳۵/۱۵ درصد داشت. در مقابل، سامانه A با راندمان ۴۴/۶۸ درصد و تلفات ۵۵/۳۱ درصد ضعیف ترین عملکرد را داشت. همچنین، مقدار راندمان پتانسیل و واقعی کاربرد آب (PELQ و AELQ) در سه سامانه مورد بررسی کاملا یکسان بوده و در سامانه C بیش ترین مقدار (۰۱/۶۰ درصد) به دست آمد که بیانگر نبود تلفات نفوذ عمقی است. نتیجه گیری: سامانه C بهترین عملکرد را داشت؛ مهم ترین عوامل کاهش عملکرد شامل افت فشار، فرسودگی نازل ها، تنظیم نامناسب سرعت و ضعف نگهداری بود و تنظیم فشار، کاهش ارتفاع آبپاش ها و نگهداری منظم برای بهبود عملکرد پیشنهاد شد.

کلیدواژه ها:

سنترپیوت ، AELQ ، PELQ ، راندمان کاربرد ، تلفات تبخیر و باد بردگی