شناسایی عوامل موثر بر شکل گیری پنجره های فرصت انتقال دانش فنی درجاده ابریشم نوین

هدف: هدف این پژوهش، شناسایی، پالایش و اولویت بندی عوامل موثر بر شکل گیری پنجره های فرصت انتقال دانش فنی در چارچوب شکل گیری جاده ابریشم نوین است. روش: رویکرد پژوهش از نوع آمیخته و در سه مرحله تدوین شده است. در گام نخست، با بهره گیری از مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۲۵ تن از خبرگان حوزه های مربوط، ۶۰ عامل اولیه از طریق تحلیل مضمون و با کمک نرم افزار NVivo استخراج شد. در مرحله دوم، با استفاده از طیف لیکرت و روش تاپسیس، ارزیابی کمی از سوی همان خبرگان انجام شد و ۲۰ عامل برتر با بیشترین امتیاز ترجیح شناسایی شدند. در مرحله سوم، عوامل به صورت سلسله مراتبی و با بهره گیری از روش ترکیبی دیمتل فازی و ANP تحلیل شدند. ابتدا روابط علی و معلولی میان عوامل از طریق دیمتل تحلیل و آستانه تاثیرگذاری بر اساس میانگین تعیین شد. سپس، با استفاده از خروجی روابط معنادار، مقایسات زوجی فازی در ساختار ANP اجرا شد. یافته ها: مهم ترین عوامل علی و پیش ران در شکل گیری پنجره های فرصت شامل «برنامه استراتژیک توسعه فناوری»، «سیاست های صنعتی ملی» و «ایجاد نهادهای جذب فناوری» هستند. در مقابل، عوامل «نوآوری دانشگاهی»، «سرمایه گذاری دولتی هدفمند» و «توان منطقه ای» بیشتر نقش معلول و تاثیرپذیر دارند. نتیجه گیری: این پژوهش با ترکیب روش های کیفی و کمی و بهره گیری از رویکرد علیت در تحلیل، گامی نوین در جهت تدوین چارچوب نظری انتقال فناوری در بستر همکاری های منطقه ای برداشته است. نتایج بر ضرورت تمرکز بر سیاست گذاری مبتنی بر آینده نگری، توسعه زیرساخت های نرم و ایجاد نهادهای میانی برای افزایش ظرفیت جذب فناوری تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

انتقال فناوری ، پنجره فرصت فناورانه ، جاده ابریشم نوین ، تحلیل علی چندمعیاره ، ظرفیت جذب فناوری