ابعاد و عوامل انتقال بین نسلی مذهب

انتقال دین بین نسلی در خانواده یکی از جنبه های انتقال بین نسلی است که علی رغم اهمیت بنیادین در حفظ هویت و انسجام خانواده، با چالش خلا نظری در ادبیات پژوهشی مواجه است. پژوهش حاضر با هدف تدوین الگوی جامع از ابعاد و عوامل موثر بر انتقال بین نسلی مذهب، با بهره گیری از روش کیفی فراترکیب انجام شده است. جامعه پژوهش شامل تمامی مقالات مرتبط (۸۰ اثر منتخب) است که با استفاده از تکنیک کدگذاری باز و تحلیل محتوای نظام مند مورد واکاوی قرار گرفتند. یافته های پژوهش نشان می دهد که فرآیند انتقال مذهب در سه خوشه مفهومی کلان صورت بندی می شود: نخست، معیارهای سنجش شامل مشارکت، اعتقادات و تصورات مذهبی؛ دوم، عوامل موثر شامل عوامل حکومتی، خانوادگی، فردی، محیطی، اجتماعی شدن و شرکت در جماعت، جنسیت؛ و سوم، عوامل آسیب زا یا تضعیف کننده در سطوح خانوادگی و محیطی. نتایج این فراترکیب موید آن است که تکوین ساختارهای معنوی مذهبی در نسل ها، به شدت تحت تاثیر تعامل مولفه های روان شناختی در بستر تربیتی خانواده است. این یافته ها ضمن تبیین پیچیدگی فرآیند انتقال مذهب، چارچوبی نظری برای مداخلات خانواده محور و سیاست گذاری های کلان مذهبی فراهم می آورد.

کلیدواژه ها:

نسل ، انتقال بین نسلی ، مذهب ، عوامل