اثربخشی درمان شناختی رفتاری گروهی بر کمال گرایی، عزت نفس و ترس از ارزیابی منفی در دانش آموزان دختر مبتلا به اختلال اضطراب اجتماعی

زمینه و هدف: درمان شناختی رفتاری گروهی (CBGT) روشی موثر برای کاهش اضطراب نوجوانان است که با اصلاح افکار و رفتارهای اجتنابی، سلامت روان دانش آموزان را بهبود می بخشد. در ایران نیز به دلیل فشارهای اجتماعی و تحصیلی دختران نوجوان، استفاده از این مداخله برای کاهش کمال گرایی، تقویت عزت نفس و ترس از ارزیابی منفی اهمیت زیادی دارد. این مطالعه به دنبال ارزیابی کارآمدی درمان شناختی - رفتاری گروهی (CBGT) در تعدیل کمال گرایی، ارتقای عزت نفس و کاهش ترس از ارزیابی منفی در دانش آموزان دختر مبتلا به اضطراب اجتماعی بود.روش پژوهش: طرح پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با پیش آزمون و پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل دانش آموزان دختر مقطع اول متوسطه در ارومیه (سال ۱۴۰۳) بود که نشانه های اضطراب اجتماعی داشتند. نمونه گیری به روش در دسترس انجام شد و ۴۰ نفر انتخاب گردیدند؛ این افراد سپس به صورت تصادفی در دو گروه ۲۰ نفری (آزمایش و کنترل) جایگزین شدند. گروه آزمایش تحت مداخلات CBGT قرار گرفت، اما گروه کنترل هیچ گونه درمانی دریافت نکرد. ابزارهای سنجش شامل پرسش نامه های کمال گرایی نجاریان و همکاران (۱۳۷۸)، عزت نفس کوپر اسمیت (۱۹۶۷)، ترس از ارزیابی منفی واتسون و فرند (۱۹۶۹) و اضطراب اجتماعی جرابک (۱۹۹۶) بودند. داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه ۲۷ و آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیره (MANCOVA) پردازش شدند.یافته ها: تحلیل ها حاکی از وجود تفاوت معنادار بین نمرات پس آزمون دو گروه در متغیرهای مورد بررسی بود. نتایج نشان داد که اجرای پروتکل CBGT منجر به کاهش چشمگیر کمال گرایی و ترس از ارزیابی منفی، و هم زمان افزایش سطح عزت نفس در شرکت کنندگان گروه آزمایش شده است.نتیجه گیری: بر اساس یافته ها، درمان شناختی - رفتاری گروهی رویکردی موثر برای بهبود وضعیت روان شناختی دانش آموزان دختر مبتلا به اضطراب اجتماعی محسوب می شود و می تواند در کاهش کمال گرایی و ترس از قضاوت دیگران و همچنین تقویت عزت نفس آن ها کاربرد داشته باشد.

کلیدواژه ها:

اضطراب اجتماعی ، ترس از ارزیابی منفی ، درمان شناختی رفتاری گروهی ، عزت نفس ، کمال گرایی