بررسی اثربخشی برنامه بازی های آموزشی ساختاریافته بر مولفه های خلاقیت کودکان پیش دبستانی شهر تهران

زمینه و هدف: دوره پیش دبستانی یکی از مهمترین و حساس ترین مراحل رشد خلاقیت کودک به شمار می آید و بازی های اموزشی ساختاریافته می توانند نقش موثری در پرورش مهارت های شناختی و خلاقیت آنان ایفا کنند؛ لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی برنامه بازی های آموزشی ساختاریافته بر مولفه های خلاقیت کودکان پیش دبستانی شهر تهران انجام شد. روش پژوهش: این پژوهش از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون همراه با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی کودکان پیش دبستانی منطقه ۱۰ شهر تهران در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۳ بودند که با استعلام از اداره آموزش و پرورش منطقه، تعداد آنها ۱۶۲۰ نفر براورد شد. نمونه پژوهش شامل ۶۰ کودک بود که با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و پس از همتاسازی بر اساس ویژگی های نمرات اولیه خلاقیت، در دو گروه آزمایش و کنترل(هر گروه ۳۰ نفر) قرار گرفتند. گروه آزمایش در برنامه بازی های اموزشی ساختاریافته شرکت کرد، اما گروه کنترل آموزش های معمول را دریافت نمود. داده ها با استفاده از پرسشنامه استاندارد خلاقیت تورنس (۱۹۹۸) گرداوری شد. برای تجزیه و تحلیل داده های بدست آمده در سطح آمار توصیفی از میانگین، فراوانی، درصد فراوانی و انحراف معیار و در بخش تحلیل آمار استنباطی با استفاده از آزمون های کولموگروف اسمیرنف و تحلیل کوواریانس استفاده شد. یافته ها : یافته های حاصل از تحلیل کواریانس نشان داد که برنامه بازی های آموزشی ساختاریافته پس از کنترل اثر پیش آزمون، تاثیر مثبت و معناداری بر خلاقیت کودکان پیش دبستانی و مولفه های آن شامل ابتکار، سیالی، انعطاف پذیری و بسط ذهنی داشت (۰۰۱/۰>P). همچنین اندازه اثرهای به دست آمده نشان دهنده شدت مطلوب تاثیر مداخله بر رشد خلاقیت کودکان بود. نتیجه گیری: نتایج پژوهش نشان داد که مداخله مبتنی بر بازی های ساختارمند صرفا جنبه سرگرم کننده برای کودکان پیش دبستانی ندار د؛ بلکه از طریق اجرای این بازی های ساختارمند از طریق تحریک فرایندهای شناختی، اجتماعی و هیجانی چنین محیط رشدی برای ابعاد متفاوتی از خلاقیت فراهم کرده است. بازی های ساختاریافته با تهیه شرایط مسئله محور، فراهم کردن موضع خطا و آزمون، تعامل با همسالان، بازی نقش، تصمیم گیری و تولید پاسخ های مختلف، کودک را بر اقدام با استفاده از روش های متعدد تفکر ترغیب می کند.

کلیدواژه ها:

بازی ، خلاقیت ، کودکان پیش دبستانی ، تهران