تنظیم سامانه های دفاع آنتی اکسیدانی و هورمونی در دو رقم گل رز شاخه بریده در پاسخ به سطوح مختلف نانوذرات روی و پیامدهای آن بر رشد و کیفیت گل

نانوذرات روی به عنوان یک محرک رشد در گیاهان مطرح هستند، اما پاسخ گیاهان به آن وابسته به غلظت و ژنوتیپ است. این پژوهش با هدف ارزیابی واکنش های مورفوفیزیولوژیک و بیوشیمیایی دو رقم تجاری گل رز شاخه بریده ( ‘Jumilia’و‘Tanja’ ) به غلظت های مختلف نانوذرات اکسید روی و تعیین غلظت بهینه انجام شد. آزمایش به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با دو فاکتور رقم (دو) و غلظت نانوذرات روی (صفر، ۵۰، ۱۰۰ و ۲۰۰ میکرومولار) در سه تکرار اجرا گردید. نتایج نشان داد برهمکنش رقم و غلظت بر اغلب صفات معنی دار بود. غلظت ۱۰۰ میکرومولار به عنوان سطح بهینه شناسایی شد، به­طوری­که در این تیمار بیشترین مقادیر قطر گل (۷۷/۱۲ سانتی متر در‘Jumilia’)، تعداد گل، وزن تر و خشک، پراکسیداز، پلی­فنول اکسیداز، فنول کل، لیگنین، آنزیم فنیل آلانین آمونیوم لیاز و مواد جامد محلول و همچنین کمترین میزان آسیب اکسیداتیو (مالون دی آلدهید و پراکسید هیدروژن) و فعالیت آنزیم ACC سنتتاز ثبت گردید. در این غلظت، فعالیت آنزیم های اصلی آنتی­اکسیدانی (کاتالاز و سوپراکسیددیسموتاز) کاهش یافت. در مقابل، غلظت ۲۰۰ میکرومولار سبب فعال سازی سیستم دفاعی (افزایش شدید فعالیت آنزیم های آنتی­اکسیدانتی و تجمع پرولین) و کاهش نسبی برخی شاخص های رشد و گل دهی شد. در تمامی صفات، رقم ‘Jumilia’ برتری معنی داری نسبت به ‘Tanja’ نشان داد. این برتری به ویژه در حفظ پایداری غشا، فعالیت کارآمدتر سیستم آنتی اکسیدانی و جلوگیری از پاسخ های شدید (مانند افزایش کنترل نشده فعالیت پلی فنل اکسیداز در‘Tanja’) مشهود بود. به طورکلی، نتایج نشان داد که پاسخ هر دو رقم گل رز به غلظت های مختلف نانوذرات روی معنی دار بوده و غلظت ۱۰۰ میکرومولار به عنوان سطح بهینه برای بهبود رشد، کیفیت گل و شاخص های فیزیولوژیک در هر دو رقم قابل توصیه است. اگرچه تفاوت هایی در شدت پاسخ ها بین دو رقم مشاهده شد، اما هر دو رقم در غلظت مذکور بهترین عملکرد را نسبت به سایر سطوح تیمار نشان دادند.

کلیدواژه ها:

: Foliar application ، Homeostasis ، Metabolism ، Nanotechnology ، Signaling ، Toxicity ، سمیت ، سیگنال دهی ، متابولیسم ، محلول پاشی ، نانوتکنولوژی ، همئوستازی.