ارائه الگوی مشارکت شهروندان در بهبود و پایش خدمات شهری شهرداری تهران با تاکید بر شناسایی سریع مسائل محله ای و ارتقای پاسخگویی مدیریت شهری

پژوهش حاضر با هدف ارائه الگوی مشارکت شهروندان در بهبود و پایش خدمات شهری شهرداری تهران و با تاکید بر شناسایی سریع مسائل محله ای و ارتقای پاسخگویی مدیریت شهری انجام شده است. در سال های اخیر، فناوری های نوین ارتباطی و سامانه های هوشمند شهری، بستر تازه ای برای مشارکت واقعی شهروندان در چرخه مدیریت خدمات شهری فراهم آورده اند؛ با این حال، در بسیاری از محلات کلان شهر تهران، فاصله معناداری میان انتظارات شهروندان و عملکرد نهادهای مدیریت شهری در پاسخگویی، پیگیری و شفافیت وجود دارد. روش پژوهش، توصیفی–تحلیلی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری شامل شهروندان بالای ۱۸ سال مناطق ۲۲گانه شهر تهران است که بر اساس فرمول کوکران، ۳۸۴ نفر به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها، پرسش نامه محقق ساخته با طیف پنج درجه ای لیکرت بود که روایی آن با روایی محتوایی و سازه (AVE) و پایایی آن با آلفای کرونباخ (بیش از ۰/۸۰ برای همه سازه ها) تایید شد. یافته ها نشان می دهد سازه های مشارکت فعال، پایش شهروندی، شفافیت اطلاعاتی و پاسخگویی سازمانی به طور معناداری بر بهبود خدمات شهری اثر دارند و «ضعف در پیگیری تا رفع کامل مشکل»، «فقدان بازخورد به موقع» و «فاصله دیجیتال» مهم ترین موانع مشارکت شهروندی شناخته شدند. بر پایه یافته های تحقیق، الگوی عملیاتی چهارلایه ای شامل لایه اطلاع رسانی و شفافیت، لایه مشارکت و نظارت همگانی، لایه پاسخگویی و پیگیری هوشمند و لایه ارزیابی و بهبود مستمر طراحی شد که با سامانه ۱۳۷ پلاس و پنل های محله محور قابل پیاده سازی است. نتایج پژوهش می تواند مبنای سیاست گذاری شهرداری تهران در ارتقای حکمروایی خوب شهری و مدیریت مشارکتی محلات قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

مشارکت شهروندی ، پایش خدمات شهری ، حکمروایی خوب شهری ، پاسخگویی ، سامانه ۱۳۷ پلاس ، شهرداری تهران.