<span lang="FA">ارزیابی و تحلیل وضعیت حکمروایی <span lang="FA">منابع آب کشاورزی در مناطق روستایی شهرستان خوی

با توجه به کمبود منابع آب کشاورزی و وابستگی شدید نواحی روستایی به آن، حکمروایی منابع آب، به عنوان یکی از ضرورت های اصلی توسعه پایدار روستایی مطرح شده است. پژوهش حاضر که با هدف تحلیل وضعیت حکمروایی منابع آب کشاورزی در مناطق روستایی شهرستان خوی انجام گرفته، از لحاظ هدف، کاربردی و از نظر روش، توصیفی - تحلیلی می باشد. جامعه آماری شامل کلیه بهره برداران بخش زراعی و باغی شهرستان خوی بوده که با استفاده از فرمول کوکران، حجم نمونه ای معادل ۳۸۶ نفر تعیین و با روش نمونه گیری هدفمند، ۳۵ روستا انتخاب شد. ابزار گردآوری داده ها، پرسشنامه محقق ساخته بود که روایی آن با نظر متخصصان و پایایی آن با ضریب (۸۹۷/۰) آلفای کرونباخ تایید شد. تحلیل داده ها با استفاده از آزمون t تک نمونه ای و تحلیل واریانس یک طرفه (ANOVA) در نرم افزار SPSS انجام گرفت. نتایج نشان داد که شاخص های «توافق جمعی» با میانگین ۷۳۶/۱ و «حاکمیت قانون» با میانگین ۹۵۳/۰ نسبت به سایر شاخص ها وضعیت مناسب تری داشتند، در حالی که شاخص های «ظرفیت سازی» با میانگین ۲۶۹/۰ و «سیاست گذاری اقتصادی» با میانگین ۰۴۹/۰ در پایین ترین وضعیت قرار گرفتند. همچنین، تحلیل واریانس یک طرفه نشان داد که از نظر شاخص های «مشارکت» با واریانس ۵۴۱/۶۳ و «سیاستگذاری اقتصادی» با واریانس ۳۹۷/۵، تفاوت معناداری در میان روستاهای مورد بررسی وجود دارد. تحلیل میانگین نمرات در سطح روستاها نشان داد که روستاهای «عذاب» با میانگین ۱۱۴/۱و «بختیاران» با میانگین ۹۶۴/۰، بالاترین و در روستاهای «راویان» با میانگین ۳۰۶/۰ و «تاریمیش» با میانگین ۳۳۱/۰ پایین ترین میانگین بودند. خطای استاندارد برای تمامی روستاها پایین تر از سطح مطلوب و نتایج در سطح معناداری ۰۵/۰ تایید شده است. این موضوع نشان می دهد که اختلافات موجود در وضعیت حکمروایی روستاها از نظر آماری معنادار است. یافته ها حاکی از آن است که حکمروایی منابع آب در منطقه مطالعه شده در سطح بسیار ضعیف قرار دارد و نیازمند بازنگری جدی، تقویت مشارکت بهره برداران و اصلاح سیاست های نهادی است.

کلیدواژه ها:

حکمروایی منابع آب کشاورزی ، روستا ، شاخص های حکمروایی ، تحلیل آماری ، شهرستان خوی