طی دهه های گذشته، اقامتگاه های
بوم گردی در بسیاری از نقاط ایران راه اندازی شده اند که اغلب شامل خانه های سنتی، کاروانسراها و باغ های قدیمی هستند. این اقامتگاه ها به عنوان نمادهایی از گردشگری پایدار، با بهره گیری از ظرفیت های محلی از توان توسعه ی اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی و اثرات ناشی از آن برخوردار هستند. در این راستا، پژوهش حاضر با به کارگیری روش
تحلیل ساختاری به اثرسنجی اقامتگاه های
بوم گردی سن ایک و گیسوبانو بر توسعه روستایی و ابعاد زندگی روستاییان پرداخته است. جامعه آماری پژوهش شامل مالکان و شاغلان اقامتگاه ها و ساکنان محلی روستاهای کهک و رباط ترک است که به طور مستقیم با اقامتگاه ها در ارتباط هستند. درمجموع ۵۲ نفر با روش نمونه گیری تصادفی در دسترس مورد پرسش گری قرار گرفتند. ابزار جمع آوری داده، پرسشنامه محقق ساخته است که روایی آن توسط متخصصان و پایایی آن با آلفای کرونباخ ۸۵/۰ مورد تایید قرار گرفت. روش های تحلیل نیز شامل آزمونt، آمار توصیفی و مدل سازی معادلات ساختاری در نرم افزارهای SPSS و Amos است. نتایج نشان داد ایجاد اقامتگاه های
بوم گردی و حضور گردشگران در روستاهای مطالعاتی سبب اشتغال زایی، ارتقا سطح زندگی جامعه محلی، کاهش فقر، بازاریابی محصولات (اقتصادی)، حفظ آداب و رسوم بومی، کاهش مهاجرت، افزایش امنیت (اجتماعی-فرهنگی)، حفاظت از محیط طبیعی و میراث تاریخی، بهبود بهداشت و کاهش آلودگی (محیط زیستی)، زیباسازی منازل و معابر، حفظ بناهای تاریخی، توسعه خدمات ارتباطی (کالبدی-معماری)، افزایش مشارکت مردم در برنامه های مدیریتی و تصمیم گیری ها (سیاست گذاری)، اجرای برنامه های مدیریتی و مقررات محیطی، آموزش جامعه میزبان و گردشگران، مدیریت دفع پسماند و رعایت قوانین ظرفیت تحمل (مدیریتی) شده است. درمجموع شاخص های کالبدی-معماری، سیاستگذاری و مدیریتی به ترتیب با بار عاملی ۹۹/۰، ۸۴/۰ و ۷۱/۰ اثرگذارترین عوامل هستند. اولویت بندی عوامل موثر، نقشه راه روشنی را در اختیار برنامه ریزان و مدیران قرار می دهد تا با تمرکز بر مهمترین آنها، نقش اقامتگاه های
بوم گردی را در توسعه پایدار
گردشگری روستایی تقویت کرده و از آن به عنوان الگویی موفق برای سایر مناطق بهره ببرند.