<span lang="FA">بررسی و ارزیابی شاخص<span dir="LTR"> <span lang="FA">های توسعه گردشگری پایدار در مناطق خشک <span lang="FA">(مطالعه موردی: روستاهای جنوب غرب استان خراسان رضوی)

گردشگری به عنوان یکی از پویاترین بخش های اقتصاد جهانی، نقشی حیاتی در توسعه پایدار و تبادل فرهنگی ایفا می کند. این حوزه، نه تنها با ایجاد اشتغال و تزریق ارز به اقتصادهای محلی، بلکه به واسطه تسهیل تعاملات میان فرهنگی، به افزایش درک متقابل و حفظ میراث غنی بشری کمک می نماید؛ لذا بررسی ابعاد اقتصادی و اجتماعی این صنعت برای سیاست گذاران امری ضروری است. گردشگری پایدار در مناطق خشک به دلیل شکنندگی بوم سازگان و محدودیت منابع طبیعی، نیازمند رویکردی مبتنی بر مدیریت هوشمندانه و ارزیابی دقیق شاخص های پایداری است. بررسی ظرفیت های بوم زیستی این مناطق می تواند زمینه ساز توسعه ای متوازن میان حفاظت محیط زیست، رشد اقتصادی و رفاه اجتماعی باشد. از این منظر، تحلیل شاخص های توسعه ی پایدار نه تنها ابزار سنجش اثربخشی سیاست های گردشگری است، بلکه مسیر دستیابی به پایداری بلندمدت را در اقلیم های خشک و نیمه خشک روشن می سازد. هدف از این پژوهش، بررسی و ارزیابی شاخص های توسعه گردشگری پایدار در مناطق خشک در روستاهای جنوب غربی خراسان رضوی است. نوع تحقیق کاربردی، روش مورد استفاده توصیفی- تحلیلی و برای گردآوری داده از روش­های کتابخانه­ای و میدانی(پرسشنامه) بهره گرفته شد. یافته­های تحقیق نشان می­دهد که همه ابعاد توسعه ی گردشگری روستایی در مناطق خشک از دید پاسخ دهندگان مطلوب و معنادار هستند (Sig < ۰.۰۰۱). بعد طبیعی با میانگین ۹۴/۳ و تی = ۵۶/۱۰ بیشترین پتانسیل را در زمینه ی جاذبه های بکر و قابلیت های زیست محیطی دارد و بعد اجتماعی فرهنگی با میانگین ۹۳/۳ بر حفظ هویت و مشارکت محلی تاکید می کند. بعد اقتصادی با میانگین ۰۹/۴ و تی = ۱۱/۷ قوی ترین زمینه ی درآمدزایی و اشتغال زایی را نشان داده و بعد مدیریتی با میانگین ۹۱/۳ و تی = ۶۵/۵ بیانگر هماهنگی نهادی نسبتا مطلوب است. در مجموع، یافته ها پایداری چهار بعدی گردشگری روستایی را بر مبنای ظرفیت بوم زیستی، سرمایه ی اجتماعی، اقتصاد محلی و مدیریت کارآمد تایید می کنند.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار گردشگری ، پایداری ، مناطق خشک ، روستاهای جنوب غربی استان خراسان رضوی