<span lang="AR-SA">تحلیل ساختاری چالش ها و فرصت های توسعه گردشگری در روستای کندوان با رویکرد آینده نگاری

روستای صخره ای کندوان با معماری خاص، یکی از مهم ترین مقاصد گردشگری روستایی ایران است که علیرغم پتانسیل های کم نظیر، با چالش هایی نظیر فشار گردشگران، تغییرات کالبدی در بافت تاریخی و تهدید اصالت فرهنگی مواجه می باشد. هدف این پژوهش، شناسایی و تحلیل ساختاری چالش ها و فرصت های گردشگری در این روستا با رویکرد آینده نگاری است. پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر ماهیت توصیفی-تحلیلی با رویکرد آینده نگاری است. جامعه مشارکت کنندگان شامل ۳۰ نفر از متخصصان، مدیران و خبرگان آشنا با منطقه کندوان بودند که به روش نمونه گیری هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. برای تجزیه وتحلیل داده ها از روش تحلیل ساختاری و نرم افزار میک مک استفاده گردید. ۲۸ مولفه در چهار بعد محیطی-کالبدی، اجتماعی-فرهنگی، اقتصادی-نهادی و فناوری-بازاریابی دیجیتال شناسایی و در قالب ماتریس اثرات متقابل توسط خبرگان ارزیابی شدند. نتایج نشان داد سیستم گردشگری کندوان از وضعیت ناپایداری برخوردار است. سه مولفه «قوانین، مقررات و ضوابط حفاظتی»، «مشارکت و هماهنگی نهادی» و «توسعه اقامتگاه های بوم گردی» به عنوان کلیدی ترین عوامل تاثیرگذار شناسایی شدند. مولفه های اقتصادی- نهادی با مجموع تاثیرگذاری ۴۴۸ و تاثیرپذیری ۴۴۴، بیشترین نقش را در سیستم ایفا می کنند. همچنین «رضایتمندی ساکنان از توسعه گردشگری» به عنوان عامل ریسک و «پایداری زیست بوم» و «مدیریت پسماند» به عنوان عوامل تاثیرپذیر طبقه بندی شدند. مولفه های فناوری و بازاریابی دیجیتال کمترین میزان تاثیرگذاری را داشته و در گروه عوامل مستقل قرارگرفته اند. بر اساس نتایج تحلیل ساختاری با رویکرد آینده نگاری امکان شناسایی متغیرهای کلیدی و روابط پیچیده میان چالش ها و فرصت های گردشگری کندوان را فراهم آورد. مولفه های نهادی-حقوقی به عنوان مهم ترین پیشران های توسعه پایدار گردشگری در این مقصد شناسایی شدند. بازنگری در قوانین حفاظتی، تقویت هماهنگی نهادی و توسعه اقامتگاه های بوم گردی از مهم ترین راهکارهای پیشنهادی برای مدیریت پایدار گردشگری در کندوان هستند.

کلیدواژه ها:

تحلیل ساختاری ، آینده نگاری ، گردشگری روستایی ، نرم افزار میک مک ، روستای کندوان