آسیب شناسی نظام مدیریت جذب و استخدام در بخش دولتی ایران

زمینه و هدف: شایسته گزینی از مباحث اساسی در نظام اداری ایران است و سازمان اداری و استخدامی کشور به منزله نهاد خط مشی گذار در حوزه استخدام دولتی، متولی تامین منابع انسانی شایسته در بخش عمومی است. این پژوهش با هدف آسیب شناسی وضعیت فعلی نظام مدیریت جذب و استخدام در بخش دولتی و ارائه راهکارهایی برای ارتقای اثربخشی آن انجام شده است.روش: در این پژوهش کیفی، داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته با خبرگان استخدام بخش دولتی گردآوری شدند و برای تحلیل داده ها از روش تحلیل مضمون استفاده شد. نمونه گیری به صورت هدفمند بود و تا کسب اطمینان از رسیدن به اشباع نظری، ۲۲ مصاحبه انجام شد.یافته ها: تحلیل داده ها منجر به استخراج ۱۰۱ کد و سازمان دهی آن ها در قالب سه مضمون اصلی و هفت مضمون فرعی شد. مضامین اصلی شامل آسیب های مرتبط با ابزارها و روش های ارزیابی (با دو مضمون فرعی: آسیب های آزمون کتبی و آسیب های مصاحبه استخدامی)، آسیب های مرتبط با کنشگران استخدام (با دو مضمون فرعی: آسیب های مصاحبه کنندگان و آسیب های داوطلبان)، و آسیب های حکمرانی و نهادی (با سه مضمون فرعی: آسیب های دستگاه اجرایی متقاضی، محدودیت های حقوقی و ساختاری، و آسیب های خط مشی گذاری) بودند. مهم ترین آسیب ها شامل شایستگی محور نبودن آزمون ها، ضعف استانداردسازی مصاحبه ها، خطاهای شناختی مصاحبه کنندگان، کاهش تمایل نخبگان به استخدام در بخش دولتی، ضعف برنامه ریزی نیروی انسانی بخش دولتی، محدودیت های قانونی و نبود یکپارچگی خط مشی ها است.نتیجه گیری: نتایج نشان داد نظام استخدامی دولت با چالش هایی هم زمان در سطح ابزارهای سنجش، کنشگران و حکمرانی و نهادی مواجه است و ارتقای شایسته گزینی نیازمند اصلاحات ساختاری، تقویت ابزارهای ارزیابی و بازنگری در خط مشی های استخدامی است.

کلیدواژه ها:

آزمون های استخدامی ، ارزیابی تکمیلی ، بخش دولتی ، جذب و استخدام ، حکمرانی سرمایه انسانی ، نظام مدیریت جذب و استخدام